Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 168.5

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 168.5

Language
Sanskrit

168.5

"sūrya̍syeva ra̱śmayo̍ drāvayi̱tnavo̍ matsa̱rāsa̍ḥ prasu̱pa̍ḥ sā̱kamè̍rate | tantu̍ṃ ta̱taṃ pari̱sargā̍sa ā̱śavo̱ nendrā̍dṛ̱te pa̍vate̱ dhāma̱ kiñca̱na || ( ṛ0 saṃ0 7, 2, 22, 1 )"– iti || reṇorvaiśvāmitrasyeyamārṣam | pāvamānī saumī | jagatī || yathā 'sūryasya' 'raśmayaḥ' tamasāṃ 'drāvayitnavaḥ' drāvaṇaśīlāḥ, evamete 'matsarāsaḥ' somāḥ, pāpānāṃ drāvaṇaśīlāḥ | kiñca, 'prasupaḥ' prasūtā etairṛtvigbhiḥ 'sākam' indraṃ prati 'īrate' gacchanti ityarthaḥ | gatvā ca 'tantuṃ tataṃ' tantumiva tantvavayavāḥ 'parisargāsaḥ' 'āśavaḥ' parisṛtāḥ 'yathā' vyāpnuvanti, evametaṃ pātāramindra svāmina pratyaśnuvanti vyāpnuvantītyarthaḥ | kasmāt punarevaṃ brūmaḥ ? itaḥ–yasmāt “nendrādṛte” somaḥ prātaḥsavanādīnāṃ somasavanasthānānāṃ “kiñcana” kiñcidapi “dhāma" "pavate” pūyate | tasmādevaṃ brūmahe, -indramevaite vyāpnuvantīti | pañcamyāmetadudāharaṇam ||

Linked texts (1)