Yāska's Nirukta 7.3
Nirukta 7.3
- Language
- Sanskrit
7.3
parokṣa kṛtāḥ pratyakṣa kṛtāś ca mantrā bhūyisthā alpaśa ādhyātmikāh/[725]
atha api stutir eva bhavati na āśis vādah/''.indrasya nu vīryāni pra vocam''.iti yathā etasmint sūkte/[725].
[ḍ p.726:.tatra punar āśiś1.yojyā/
kim kāranam/
āśiso hy arthe stutiḥ prayujyate.]
atha apy āśis eva na stutiḥ.''.sucakṣā aham akṣībhyām bhūyāsam suvarcā mukhena suśrutk karṇābhyām bhūyāsam''.iti/
tad etad bahulam ādhvaryave.[vede ḍ=YV?].yājñeṣu ca mantreṣu/[725].[ḍ p.736:.tatra api...stutir yojyā..na hy anabhistutā devatā āśisam samardhayati.]
atha api śapatha abhiśāpau/''.adya murīya yadi yātudhāno asmi''.``.adhā sa vīrair daśabhir vi yūyā''.iti/[725]
atha api kasyacid bhāvasya ācikhyāsā/''.na mṛtyur āsīd amṛtam na tarhi/''.``.tamas āsīt tamasā gūḷham agre/''.[725]
atha api paridevanā kasmāc cit bhāvāt/''.sudevo adya prapated anāvṛt/''.``.na vi jānāmi yadi vedam asmi iti''.[725].[evam ayam ātma nindā pūrvako vilāpas paridevanā ity ucyate ḍ.730]
atha api nindā praśaṃsā1d/''.kevalāgho bhavati kevalādī/''.``.bhojasya idam puskarinī iva veśma''.iti/[725]
evam akṣa sūkte dyūta nindā ca kṛṣi praśaṃsā ca/[726]
evam ucca avacair abhiprāyair ṛsīnām mantra dṛṣṭayo bhavanti/[726].[tad api ārṣa anukramanī ām nidānam ārṣaṃś ca ubhayam upekṣitavyam..ḍ.733]
Commentaries (4)
- Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktavṛtti — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktaṭīkā — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- Niruktavivaraṇa — Maheśvaratīrtha, Sanskrit
Linked texts (5)
- The Encyclopedia of Indian Philosophies — Karl H. Potter, English
- Vedic Index of Names and Subjects — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- Ancient Indian Education (Brahmanical and Buddhist) — Radhakumud Mookerji, English
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit