Yāska's Nirukta 176.4
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 176.4
- Language
- Sanskrit
176.4
“athāpi mitro varuṇena saṃstūyaṃta” | atha-śabdaḥ prakṛtāt indrād viśeṣato mitrādān prakaroti | api-iti sambhāvane | prakṛtābhyāṃstasbhyo devatābhyaḥ parābhyapareṇābhidhānena saṃstavayuktānīti bhedapakṣe avirodha eva | nairuktapakṣe yadviruddhābhāsamiva kiñcidatra, tadindravāyusaṃstave pratisamāhitam || ‘mitro varuṇena’-ityevamādiṣu yā prathabhayā nirddiśyate, sā mukhyā stutiḥ, yā tṛtīṃyayā sā amukhyā, sā ca nirddiṣṭā || “ā no̍ mitrāvaruṇā ghṛ̱tairgavyū̍timukṣatam | madhvā̱ rajā̍ṃsi sukratū || ( ṛ0 saṃ0 3, 4, 11, 6)”—iti || viśvāmitrasyārṣam | gāyatrī | maitrāvaruṇyāḥ payasyāyāḥ puro'nuvākyā || ‘mitrāvaruṇā’ he mitrāvaruṇau ! ‘sukratū’ śobhanakarmāṇau | yuvāmucyethe | ‘gavyūtim’ goyūtim, gavasodakotpattaye ‘rajāṃsi’ ca goyūteranyānyāni sthānāni vrīhyādidhānyotpattika kṣetrāṇi, tāni ca vrīhyādyutpattaye ‘madhvā’ madhureṇa śasyasampatkaraṇena ‘ghṛtaiḥ’ ghṛtena udakena ‘naḥ’ asmākam ‘ukṣatam’ āsiñcatam | ityetadāśāsmahe |
7 |
10 |
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit