Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 176.5

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 176.5

Language
Sanskrit

176.5

“pūṣṇā rudreṇa ca somaḥ” “somā̍pūṣaṇā jana̍nā rayī̱ṇāṃ jana̍nā di̱vo jana̍nā pṛthi̱vyāḥ | jā̱tau viśva̍sya̱ bhuva̍nasya go̱pau de̱vā a̍kṛṇvanna̱mṛta̍sya̱ nābhi̍m || ( ṛ0 sa0 2, 8, 6, 1 )”—iti ||
pūṣṇā somasya saṃstavaḥ | gṛtsamadasyārṣam | triṣṭup | somāpauṣṇasya caroḥ puro'nuvākyā || somāpūṣṇau candrasūryau, tāvucyete | 'somāpūṣaṇā' he somāpūṣṇau ! yuvāṃ 'jananā' jananau janayitārau 'rayīṇāṃ' dhanānām, 'jananā' janayitārau ca svenopakāreṇa divaḥ, jananā janāyitārau ca 'pṛthivyāḥ' | 'jātau' jātamātrau eva yuvāṃ 'viśvasya' sarvasya 'bhuvanasya' bhūtajātasya 'gopau' goptārau babhūvathuḥ | 'devāḥ' ca raśmayaḥ yuvāmeva 'amṛtasya' udakasya 'nābhi' nahanaṃ bandhanam, ādhāraṃ sarvalokasya 'akṛṇvan' sadā kurvanti | yuvāmidaṃ nāma asmākaṃ kurutamityāśiṣā nirākāṅkṣam ||
rudreṇa saṃstavaḥ | bharadvājasyeyamārṣam | triṣṭup | somāraudrasya caroḥ puro'nuvākyā || 'somārudrā' he somārudrau ! yuvāmucyethe | 'yuvaṃ' yuvām 'etāni' sarvāṇi 'bheṣajāni' 'asme' asmāka 'tanūṣu' śarīreṣu 'dhattam' | kiñca, 'avasyatam' nityamaramānavituṃ rakṣitumicchatam | kiñca, 'yan' 'naḥ' asmākam, manovākkāyaiḥ 'kṛtam' 'enaḥ' kiñcit asti, 'tanūṣu' tat 'muñcatam' asmat' asmattaḥ |
7 |
10 |

Linked texts (1)