Yāska's Nirukta 179.10
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 179.10
- Language
- Sanskrit
179.10
ahaṃ tu na samāmane | kasmāt ? “bhūyāṃsi tu samāmnānāt” yāni teṣu guṇapadāni vṛtrahāṃhomukprabhṛtīni samāmananti, tato'nyānyapi bhūyāṃsi bahutarāṇi santi eva | māhābhāgyād devatāyāḥ guṇānāmiyattā nāstīti teṣāṃ tu sarveṣāṃ samāmnāne samāmnāyasyāpariniṣṭhaiva syāt | tathā ca sati teṣāṃ śāstre asamāptiḥ, tanmamāpi mām̐ bhūdityataḥ
"yat tu saṃvijñānabhūtaṃ syāt prādhānyastuti, tat samāmane" iti | yadetat saṃvijñānabhūtaṃ rūḍhamagauṇaṃ kevalamapi nirviśeṣaṇaṃ labdhapradhānastuti devatāpadamanyādi, tat samāṃmane, na gauṇaṃ vratabhṛt-vratapatyādi ||
athavā-tānyapyeke samāmanantītyata uttarasya "bhūyāṃsi tu samāmnānāt"ityasyāparo'rthaḥ | bhūyāṃsi eva teṣāṃ samāmnānāt guṇāni samāmnātāni syuḥ na kiñcidatiriktaṃ prayojanam, vacanāt kevalaṃ guru śāstraṃ sampadyate, tanmā bhūt-ityarthaḥ|
13|
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit