Yāska's Nirukta 180.3
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 180.3
- Language
- Sanskrit
180.3
"agniḥ kasmāt" | devatābhidhāne devatām ātmanaḥ parokṣīkṛtya parokṣīkṛtaṃ tattvamarpitam, parokṣapriyā iva hi devāḥ pratyakṣadviṣa iti hi vijñāyate | tannirvacanādāgamaprāmāṇikaṃ devatātādbhāvyamanubhavatīti avetya tannirvivakṣayā "agniḥ kasmāt"? ityupoddhṛtya "agraṇīḥ bhavati" - ityevamādinā agniśabdaṃ nriāha | sarvatraivaṃ devatāāyade upodghātopanyāsau draṣṭavyau || ātmavitpakṣe tu sarvamabhidhānamātmārthameveti sarvāvasthamātmānaṃ sarvābhidhānavyutpattito nirucya yāthārthyataḥ parijñāya sarvātmana ātmanaḥ sarvavisthaṃ vibhūtittādbhāvyamanubhavatīti sarvapadavyutpattiprayojanam | smaryate hi, - "śabdabrahmaṇi niṣṇātaḥ parabrahmādhigacchati" - iti |
7 |
14 |