Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 188.1.4

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 188.1.4

Language
Sanskrit

188.1.4

ādityātmanā | 'rodasī' “dyāvāpṛthivyoḥ” “prāṃ” “pūraṇaṃ” “devāṃsaḥ” “devāḥ”, “ajījanan” ajanayan yajamānāḥ | te hi haviṣāṃ dātāraḥ śaśvat śraddhayā | “eṣa nodiyād yadyetāmaprāvāhutiṃ na juhuyāditi āhutibhirevainaṃ janayanti”-iti | “tam akṛṇvan” tamevāgniṃ kṛtavantaḥ | “tredhā bhuve kam” kamityanarthako nipātaḥ | “tredhābhāvāya” “pṛthivyām, antarikṣe divi” ca | “saḥ” evamavasthito jagadyātrāsiddhaye sarvāvasthaḥ “oṣadhīḥ pacati” “viśvarūpāḥ” sarvarūpā iti || prakṛtasyaiva śākapūṇeḥ punargṛhaṇaṃ svapakṣānusmṛtaye | saṅkaro hyasmin sūkte ātmavidaivatayājñikānāmiti | 7 | 28 | '"yadainamadadhuryajñiyāsaḥ (ṛ0 saṃ0 8, 4, 12, 1)"-iti | "yadainam" "sūryam" "ādityam" "aditeḥ putram" 'divi adadhuḥ' dyuloke sthāpitavantaḥ, "devāḥ" "yajñiyāsaḥ" yajñasampāditaḥ, yajamānāḥ yajñena karmaṇā sarvasyāsyāpūrvakṛtatvājjagadviracanāprapañcasya | raśmayo vā devāḥ sauryāḥ yadainamunnītavantaḥ | "yadā" caitau "cariṣṇū" "sarvadā sahacaraṇaśīlau" "mithunau" "prāduḥ" 'abhūtām' "uṣāścādityaśca" | "āt" atha tadā "prāpaśyan" prakarṣeṇāpaśyan "bhuvanāni" bhūtāni, "viśvā" viśvāni sarvāṇi ||

Linked texts (1)