Yāska's Nirukta 19.3.8
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 19.3.8
- Language
- Sanskrit
19.3.8
evameva sandehādghāṭocchiṭṭivāha- "śākapūṇiḥ saṅkalpayāñcakre, sarvā devatā jānāmīti" | śākāni yaḥ pūṇayati saṃhanti, sa śākapūṇaḥ, tasyāpatyaṃ śākapūṇiḥ ācāryyaḥ | sa saṅkalpayāñcakre, saṃkalpaṃ kṛtavān | kim iti ? sarvā devatā jānāmīti | "tasmai" saṃkalpamevaṃ kṛtavate "devatobhayaliṅgā" strīpuṃliṅgā, athavā madhyasthānaliṅgā dyusthānaliṅgā ca "prādurbabhūva" prādurbhūtavatī | "tāṃ" purato'vasthitāṃ satī "na jajñe" na jñātavān, kimiyaṃ strī syādathavā puruṣa iti, athavā kimiyaṃ madhyasthānā athavā dyusthāneti | "tām" ajānan "papraccha" "vividiṣāṇi tvā" | veditumicchāmi tvām,-kimasi puruṣaḥ athavā strī ? "iti" athavā kimasyantarikṣasthānā athavā dyusthānā iti 1 "sā" evaṃ pṛṣṭā satī "asmai" śākapūṇaye "etāmṛcam" "ādideśa" ādiṣṭavatī | kim iti ? "eṣā maddevateti" asyāmṛci ahaṃ devateti, tvaṃ ca nairuktaḥ māmetasyā ṛcaḥ sakāśādarthāvagatyāvadhārayeti || “antarikṣanāmānyuttarāṇi ṣoḷaśa”| ṣaṭ ca daśa ca ṣoḷaśa || katamāni punastāni ? “ambaraṃ, viyat, vyoma”--ityevamādīni || ambaramambumadbhavati | nānābhāvena sarvato viyatamiti viyat | nānāprakārametadavati bhūtānīti vyoma | evamādyabhyūhitavyam | 10 |
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit