Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 24.1

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 24.1

Language
Sanskrit

24.1

"kāṣṭhā ityetadanekasyāpi sattvasya bhavati ( 2 a0 15 khaṃ0 )"—ityata ārabhya diṅnāmaprasaktānuprasaktamuktam | prakṛtamidānīmucyate,— "rātrināmānyuttarāṇi trayoviṃśatiḥ |” rātrernāmāni “rātrināmāni” | 'uttarāṇi' iti prakṛtebhyo diṅnāmabhyaḥ, tamaḥsaṃtatyā hi rātriḥ, tasya ca tamaso dikṣvevātmalābho bhavati, ato diṅnāmabhya uttarāṇi rātrināmāni || kiyanti punastāni ? trayoviṃśatiḥ | trīṇi ca viṃśatiśca trayoviṃśatiḥ 23 || katamāni punastāni ? “śyāvī, kṣapā, śarvarī"- ityevamādīni | śyāvavarṇā hi rātririti śyāvī | svaiḥsvaiḥ karmabhiḥ ahani kṣīṇān prāṇinaḥ iyaṃ svāpena pātīti kṣapā, asyāṃ hi suptāḥ punarnavā iva prāṇinaḥ prataruttiṣṭhanti | śaraṇamasyāṃ svāpārthaṃ śriyata iti śarvarī | ityevamādi sarvatra yojyam |
18 |

Linked texts (1)