Yāska's Nirukta 317.1.1
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 317.1.1
- Language
- Sanskrit
317.1.1
"athemā atistutaya ityācakṣate"-ityevamādi vaktuṃ prakṛtaśeṣamanuvarttate | kiṃ cātra prakṛtam ? stutilakṣyā devateti-"yatkāma ṛṣiyoṃsyāṃ devatāyāmārthapatyamicchan stutiṃ prayuṅkte ( 7 | 4 )"-ityatra | tāḥ stutayaḥ karmādhikāraniratāḥ, svakamīdhikārātikrameṇa svaguṇātiśayena ca yāḥ, tā upapradarśyaḥ | tadarthaṃ viśeṣataḥ punaradhikāravacanam-"atha"-iti | "imāḥ" yā vakṣyamāṇāstāḥ "atistutayaḥ-ityācakṣate" anye'pyācāryā evamevaitāḥ ācakṣate kathayanti śiṣyebhyaḥ 'atistutaya etāḥ' iti, prasiddhā hīyametāsu sañjñetyabhiprāyaḥ | 13 | “yad dyāvaṃ indra te śataṃ0 (ṛ0 sa0 6, 5, 8, 5 | sā0 saṃ0 cha0 ā0 3, 2, 4,6)”-iti| bṛhanmana ārṣam| bṛhatī | vairupe stotriyānurūpe || he bhagavan!“indra !” “yat” “yadi” “te” tava “śatam” “dyāvaḥ” “divaḥ” “śataṃ” ca “bhūmīḥ” “bhūmayaḥ” “sahasraṃ” ca “sūryāḥ” “rodasī” “uta” “api” ca samaḥ te “pratimānāni” upamānāni “syuḥ” bhaveyuḥ, kathañcit,-tathāpi “tvā” tvāṃ jātamātramapi sarvāṇi api tāni “nāṣṭa” “naivābhyaśnuvīran” | kiṃ tarhi ? tvamevaitāni sarvāṇi āvṛṇvānaḥ, atiricya vartethā ityarthaḥ | 13 |
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit