Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 40.1

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 40.1

Language
Sanskrit

40.1

yathā tvantikanāmedam, tatheyamṛgudāharaṇam, -“tvayā̍ va̱yaṃ su̱vṛdhā̍ brahmaṇaspate0ana̍masaḥ” -iti ( ṛ0 saṃ0 2, 6, 30, 4 ) | gṛtsamadasyārṣam | jagatī | pravarye viniyuktā || he "brahmaṇaspate !" "tvayā" "vayaṃ" 'suvṛdhāḥ' "suvarddhayitrā" suṣṭhu varddhitāḥ anugṛhītāḥ santataḥ "vasu" "vasūni" yāni yāni 'spārhā' mpārhāṇi "spṛhaṇīyāni" tāni tāni 'manuṣyā' "manuṣyebhyaḥ" tāni abhibhūya "ādadīmahi"| kiṃca, "yāśca no dūre taḷitaḥ" "yā no dūre" adhvanyavasthitāḥ "arātayaḥ" "yāścāntike"| taḍicchabdasyāntikābhidhāyitvam | dūre ca antike ca yā arātayaḥ | arātisenā | "adānakarmāṇaḥ" | rātidīnārthaḥ | asmākamabhimatānarthān dadato ye nivārayanti te 'arātayaḥ' || "adānaprajñāḥ vā" na dātavyamasmābhirebhya ityevaṃ yeṣāṃ prajñā te adānaprajñāḥ | dvividhā hi śatravaḥ, - duḥkhasannāśyāḥ, sukhasannāśyāśca, tatra ye duḥkhasannāśyāḥ te adānaprajñāḥ, ye adānakarmāṇaste sukhasannāśyāḥ, te cobhaye'pi dūre cāntike cāvasthitā bhavanti || "tāḥ" tān dūrāntikāvasthitānubhayānāpi "jambhaya" stambhaya
niśceśṭān kuru tvaṃ brahmaṇaspate! kiṃca, "anaprasaḥ" arūpāṃścaitān kuru | "apra iti rūpanāma" | taddhi "āpnoti" āśrayam |
3 |
11 |

Linked texts (1)