Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 77.4

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 77.4

Language
Sanskrit

77.4

"vāryyam ( 5 ) "-ityanavagatam | "vṛṇoteḥ" | yadvarayitavyaṃ bhavati, tadvārthamityucyate| "athāpi" kadācid vāryyaśabdena yad "varatamaṃ" śreṣṭhatamaṃ kiñcidbhavati, taducyate | "tadvārthaṃ vṛṇīmahe variṣṭhaṃ gopayatya̍m | mitro yatpānti̱ varu̍ṇo̱ yadarya̱mā || ( ṛ0 saṃ0 6, 2, 23, 3 )"-iti | viśvamanasa iyamārṣam | maitrāvaruṇe sūkte | "tadvārthaṃ vṛṇīmahe" trarayitavyaṃ varaṇāīṃ dhanaṃ vṛṇīmahe | he stotāraḥ ! "variṣṭhaṃ" "gopayatyaṃ" "gopāyitavyaṃ" yadrakṣaṇārha-
mityarthaḥ | athavā-gopayatyaṃ "gopāyitāro" yasya dhanasya "yūyaṃ" "stha" bhaviṣyatha, tad vṛṇīmahe | atha "vā" "yuṣmabhyaṃ" yauṣmākīṇaṃ yadbhavati, tad vṛṇīmahe | kiñca, nityakālameva mitrāvaruṇāryamaṇaḥ 'yat' 'pānti' rakṣantītyarthaḥ, tad vṛṇīmahe | evamatra ca mitrāvaruṇāryamaṇo yat pānti-ityanena sambandhāt vārya-śabdo dhanaviśeṣaṇamityupapadyate |

Linked texts (1)