Yāska's Nirukta 5.1
Nirukta 5.1
- Language
- Sanskrit
5.1
``.sasnim avindac carane nadīnām/''.saṃsnātam megham/
``vāhistho vām havānām stomo dūto huvan narā/''.
vodhṛtamo hvānānām stomas dūto huvan narau/
narā manuṣyā nṛtyanti karmasu/
dūto javater vā dravater vā vārayater vā/
``dūto devānām asi martyānām''.ity api nigamo bhavati/
vāvaśāno vaster vā vāśyater vā/
``sapta svasṝr arusīr vāvaśānah''.ity api nigamo bhavati/
vāryam vṛṇoter vā api varatamam/
``tad vāryam vṛṇīmahe varistham gopayatyam/''.
tad vāryam vṛṇīmahe varṣistham gopāyitavyam gopāyitāp yūyam stha yusmabhyam iti vā/
andhas ity anna nāma ādhyānīyam bhavati/
``āmatrebhiḥ siñcatā madyam andhah/''.
āsiñcata amatrair madanīyam andhas2/
amatram pātram amā asminn adanty amā punar anirmitam bhavati/
.pātram pānāt/
tamo apy andhas ucyate na asmin dhyāna bhavati na darśanam andhaṃtama ity abhibhāsante/
ayam api itaro andha etasmād eva/
``paśyad akṣanvān na vi cetad andhah''.ity api nigamo bhavati/
Commentaries (4)
- Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktavṛtti — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktaṭīkā — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- Niruktavivaraṇa — Maheśvaratīrtha, Sanskrit
Linked texts (5)
- Vedic Index of Names and Subjects — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English
- Original Sanskrit Texts on the Origin and History of the People of India, their Religion and Institutions — John Muir, English
- Altindische Grammatik — Jacob Wackernagel & Albert Debrunner, German
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit