Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 85.34

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 85.34

Language
Sanskrit

85.34

“pavitram ( 34 )”—ityanekārtham | “punāteḥ”—iti dhātunirdeśo nirvacanābhiprāyaḥ | “mantraḥ pavitramucyate”—ityabhidheyavacanam ||
| "yena̍ de̱vāḥ pa̱vitre̱ṇātmā̍naṃ pu̱nate̱ sadā̍ | tena̍ sa̱hasra̍dhāreṇa pāva̍mānīḥ pu̍nantu naḥ || ( sā0 saṃ0 u0 ā0 5, 2, 8, 5 )"–iti || mantrasya pavitratvaprakhyāpako nigomaḥ | pavitrasya vasiṣṭhasahitasya vā ārṣam | pāvamānī saumī | “yena” “pavitreṇa” pāvayitrā mantreṇa “devāḥ” ṛtvigyajamānāḥ “ātmānaṃ” “punate” “sadā” satatameva | prastute karmaṇi yasya mantrasya tat sāmarthyam, 'tena' mantreṇaiva vīryavatā 'sahasradhāreṇa' bahuprakṣareṇa praiviralena 'pavamānaḥ' pūyamānaḥ, somo māṃ punātu || mantreṇaiva devā ṛtvigyajamānā ātmānaṃ punanti | tasmādupapadyate teṣāṃ devatvamiti | na hi itareṣāṃ devānāṃ pāpamasti, yat pūyeta | “na ha̱ vai de̱vān pāpaṃ gacchati-iti ha vijñāyate” | tasmāddevaśabdenātra ṛtvigyajamānā ucyante | te hi haviṣāṃ dātāraḥ, yaucanena ca arthinaḥ tasmādupapadyate teṣāṃ devatvam |
1 ||

Linked texts (1)