Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 9.6

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 9.6

Language
Sanskrit

9.6

kiñcānyat ? "athāpi cet" athāpi yadi | "sarvāṇyākhyātajāni nāmāni syuḥ” | tathāpyayamaparo doṣaḥ syāt | āha--katama iti ?, ucyate--"yāvadbhirbhāvaiḥsamprayujyeta tāvadbhyo nāmadheyapratilambhaḥ syāt tatraivaṃ sthūṇā daraśayā vā sañjanī ca syāt" | kriyāhetuke hi nāmadheyapratilambhe sati yāvadbhirbhāvairyāvatībhiḥ kriyābhirekaṃ dravyaṃ saṃyujyeta, tāvadbhyo bhāvebhyastāvatībhyaḥ kriyābhyo nāmadheyapratilambhaḥ syāt | kiṃ kāraṇam ?, na hi tatra kāsāñciddrayāvarttako viśeṣaheturasti, anyāsāṃ vā niyāmakaḥ | tatraivaṃ sati sthūṇā ekaiva satī dare śete iti daraśayā ityucyeta, na cocyate | tathā ca sajyate'syāṃ vaṃśa iti sañjanītyucyeta, na cocyate || evamanekāni sattvāni ekakriyāyogādekanāmāni syuḥ, ekaṃ vānekakriyāyogādanekanāma, ubhayathāpi [ ca ] vyavahārāprasiddhiḥ | tasmānna sarvāṇyākhyātajāni nāmānīti |
12 |

Linked texts (1)