Yāska's Nirukta 97.5
Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 97.5
- Language
- Sanskrit
97.5
"gadhyatiḥ (52)"-ityapratītārthaḥ | sa punareṣa "miśrībhāvakarmā" || "āga̍dhitā pari̍igadhitā yā ka̍śikeva̱ jaṅga̍he | dadā̍ti̱ mahya̍ṃ yādu̱rīyā yāśū̍nāṃ bho̱jyā̍ śa̱tā || (ṛ0 saṃ0 2, 1. 31, 5) ” iti || bhāvayavyasyārṣam | "āgadhitā" āgṛhītā āmiśritā ca | "parigadhitā" ca parimiśrīkṛtā bāhubhyāṃ mayā pariṣvaktetyarthaḥ | 'yā' 'kaśikeva' pratikakṣaṃ kaśikeva, sā hi nakulajātiḥ, kāṃciddice kaśāmiti śrūyate'śvamedhe | sā yathā madakāle pratika-
śarmatitarāṃ pariṣvajati, sa hi tasyāḥ pariṣvajanasvabhāvaḥ | evaṃ yā mām 'ājaṅgahe' parigṛhṇāti bāhubhyām | parigṛhya ca 'dadāti' | 'yādurīyā' ādaravatī, athavā-yādasā retaḥsekena tadvatī | "yādaḥ"-ityudakanāmasu paṭhitam | āha-kiṃ dadāti 'mahyam' ? iti, ucyate-'yāśūnāṃ' maithunākhyānāṃ 'śatā' śatāni bahuśa ityarthaḥ | yā evamprakārā, sā mama 'bhojyā' patnītyabhiprāyaḥ || evamatra maithunasambandhāt śabdasārūpyācca 'gadhyatiḥ' miśrībhāvakarmetyupapadyate |
15 |
Linked texts (1)
- Nirukta — Yāska, Sanskrit