Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 98.3

Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) 98.3

Language
Sanskrit

98.3

'tūrṇāśama (60 ) " - ityanavagatam | “udakaṃ bhavati" - ityabhidheyavacanam | "tūrṇa" hi kṣipram, ata "aśnute" vyāpnoti, tūrṇāśanāmati nyāyyam | apaṭhita caitadudakanāmasu, tenāpratītārtham || "pratiśrutāya̍ vo dhṛṣa̱ttūrṇīśaṃ na gi̱reradhi̍i | hve su̍śi̱pramūtaye̍ || ( ṛ0 saṃ0 6, 3, 1, 4 )" - iti || medhātitherārṣam | gāyatrī | aindrī | rātriparyāye śasyate | maitrāvaruṇasya prathame śastre viniyuktā || he ṛtvigyajamānāḥ ! yanmayā pratiśrutamātvijyamapagacchatā ahamindraṃ
stutibhirāhvayiṣyāmīti, tasmai 'pratiśrutāya' 'vaḥ' yuṣmākamupakaraṇārthametasmin karmaṇi 'dhṛṣat' dhṛṣṭaṃ pragalbham | 'huve' āhvaye | 'suśipraṃ' suhanuṃ sunasaṃ vendramaham 'ūtaye' tarpaṇāya, tarpayāmaha iti, athavā- bhavatāmātmanaśca rakṣaṇāyeti syāt | kathaṃ punarāhvayāmi 1 "'tṛrṇāśaṃ na gireradhi" | yathā tṛrṇāśam udakam gireḥ adhi meghasyopari varttamānamāhvayanti varṣārthino janāḥ | evamāhvayāmīti || evamatra girisambandhāt "tṛrṇāśam-udakam" ityupapattiḥ |
5 |
16 |

Linked texts (1)