Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 3.p23

Niruktavivaraṇa 3.p23

Language
Sanskrit

3.p23

nigamaprasaktaṃ ninyāha satyavevetyādi | dvau pratiṣedhau prakṛtamarthaṃ gamayataḥ, avisaṃvādakāvityarthaḥ | aurṇavābho manyate | nityapakṣe nityaṃ prāguṣaso darśanāt satyasyāvisaṃvādino'rthasya praṇetārau | tasmin hi kāle manasaḥ prasādaḥ | svaviparītaṃ vastu pratipātīti | tathā coktam 'brāhme muhūrta uttiṣṭhet' ityādi | satyaśabdānnayataiśca nāsatyau ityāprayaṇo manyate | nāsikāprabhavauvityaitihāsikāḥ | nāsikāśabdāt prabhavārthetyaipi nasīṃdeśo draṣṭavyaḥ | nāsikātaḥ pratilabdhaḥ san tatkām̐pītyākhyātaṃ purāṇāryatvādebhya āgantavyam | purandhīti dhīśabdasya dhīkarmasu paṭhitvād bahukarmā bahuprajño vocyate | ato'saṃvijñānapadatvābhāvād guṇapadatve sati prakṛtasyaiva kasyaicid guṇapadamāhosvid apūrvasyeti sandehād vicārārthaḥ