Yāska's Nirukta 10.21
Nirukta 10.21
- Language
- Sanskrit
10.21
``seneva sṛṣṭāmam dadhāty asturṇa didyut tvesa pratīkāk/
yamo ha jāto yajo janitvam jāraḥ kanīnām patir janīnām/
tam vaś carāthā vayam vasaty āstam na gāvo nakṣanta iddham/''.iti dvipadāh/
senā iva sṛṣṭā bhayam vā balam vā dadhāti/
astur iva didyut tvesa pratīkā,.bala pratīkā,.yaśas pratīkā,.mahā pratīkā,.dīpta pratīkā vā/
``yamo ha jāta indrena saha saṃgatah/''..
``yamāv iha iha mātād''.ity api nigamo bhavati/
yama iva jātas,.yamas janiṣyamānas,.jāraḥ kanīnām jarayitā kanyāyām/
patir janīnām pālayitā jāyānām/
tat pradhānā hi yajña samyogena bhavanti/
``tṛtīyo agnis te patir''.ity api nigamo bhavati/ity api nigamo bhavati/
tam vaś carāthā,.carantyā paśu āhuti ā,.vasatyā ca nivasantyā ausadha āhuti ā/
astam yathā gāva āpnuvanti tathā āpnuyāma iddham samiddham bhogaih/
mitraḥ pramītes trāyate/
samminvāno dravati iti vā/
medayater vā/
tasya eṣā bhavati/
Commentaries (4)
- Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktavṛtti — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktaṭīkā — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- Niruktavivaraṇa — Maheśvaratīrtha, Sanskrit
Linked texts (4)
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- Ṛjvarthā — Durga or Durgācārya, Sanskrit
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit
- Spiritual Authority and Temporal Power in the Indian Theory of Government — Ananda K. Coomaraswamy, English