Yāska's Nirukta 10.26
Nirukta 10.26
- Language
- Sanskrit
10.26
``viśvakarmā vimanā ādvihāyā dhātā vidhātā paramota saṃdṛk/
teṣām isṭāni samisā madanti yatrā saptaṛsīn para ekam āhuh/''.
viśvakarmā vibhūtamanas1.vyāptā dhātā ca vidhātā ca paramaś ca saṃdrastā bhūtānām/
teṣām istāni vā kāntāni vā krāntāni vā gatāni vā matāni vā natāni vā/
adbhiḥ sama sammodante yatra etāni sapta ṛsīnāni jyotiṣ1p/
tebhyaḥ para ādityah/
tāny etasminn ekam bhavanti ity adhidaivatam/
adhyātmam/
viśvakarmā vibhūtamanas1.vyāptā dhātā ca vidhātā ca paramaś ca saṃdarśayitā indriyānām/
esām istāni vā kāntāni vā krāntāni vā gatāni vā matāni vā natāni vā/
annena saha sammodante yatra imāni sapta ṛsīnāni indriyāni/
ebhyaḥ para ātmā/
tāny asminn ekam bhavanti ity ātma gatim ācaṣṭe/
tatra itihāsam ācakṣate/
viśvakarmā bhauvanaḥ sarvamedhe sarvāṇi bhūtāni juhavām cakāra/
tad abhivādinī eṣā ṛc bhavati/
``ya imā viśvā bhuvanāni juhvad''.iti/
tasya uttarā bhūyase nirvacanāya/
Commentaries (4)
- Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktavṛtti — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktaṭīkā — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- Niruktavivaraṇa — Maheśvaratīrtha, Sanskrit
Linked texts (7)
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English
- Vedic Index of Names and Subjects — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English
- Original Sanskrit Texts on the Origin and History of the People of India, their Religion and Institutions — John Muir, English
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- Ṛjvarthā — Durga or Durgācārya, Sanskrit
- Bhāratīya Jyotiḥśāstra (History of Indian Astronomy), translated by R. V. Vaidya — Śaṅkara Bālakṛṣṇa Dīkṣita & R. V. Vaidya, English
- Ancient Indian Education (Brahmanical and Buddhist) — Radhakumud Mookerji, English