Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 14.7

Nirukta 14.7

Language
Sanskrit

14.7

asta uttaram saṃdhi śatam/
astā kapālam śiras1.sampadyate/
sodaśa vapāpalāni/
nava snāyu śatāni/
sapta śatam puruṣasya marmanām/
ardha catasras romāni koti as,.hṛdayam hy asta kapālāni,.dvādaśa kapālāni jihvā,.vṛsanauhy asta suparṇau/
tathā upastha guda pāyu/
etat mūtra purīsam kasmāt/
āhāra pāna siktatvāt/
anupacita karmāṇāv anyonyam jāyete iti/
tam vidyā karmanī samanvārebhete pūrva prajñā ca/
mahaty ajñāna tamasi magno jarā marana kṣudḥ pipāsā śoka krodha lobha moha mada bhaya matsara harṣa visāda īrṣyā asūyā ātmakair dvandvair abhibhūyamānaḥ sas asmād ārjavam javī bhāvānām tat nirmucyate/
sas asmāt pāpān mahā bhūmikāvat śarīrāt nimesa mātraiḥ prakramya prakṛtir adhiparītya taijasam śarīram kṛtvā karmaṇas anurūpam phalam anubhūya tasya saṅkṣaya3.punar imam lokam pratipadyate/

Commentaries (4)