Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 2.24

Nirukta 2.24

Language
Sanskrit

2.24

``iyam śusmebhir bisakhā iva arujat sānu girīnām tavisebhir ūrmibhih/
pārāvataghnīm avase suvṛktibhiḥ sarasvatīm iva asema dhītibhih/''
iyam śusmaiḥ śosanaiḥ śusmam iti bala nāma,.śosayati iti sato/
bisam biṣyater bhedana karmaṇo vṛddhi karmaṇo vā/
sānu samuchritam bhavati samunnunnam iti vā/
mahat bhir ūrmibhih/
pārāvataghnīm pārāvāraghātinīm,.pāram param bhavaty avāram avaram avanāya supravṛktibhiḥ śobhanābhiḥ stutibhiḥ sarasvatīm nadīm karmabhiḥ paricarema/
udaka nāmāny uttarāny ekaśatam/
udakam kasmāt,.unatti iti satah/
nadī nāmāny uttarāni sapta triṃśat/
nadī aḥ kasmāt,.nadanā imā bhavanti śabdavatyah/
bahulam āsām naighaṇṭukam vṛttam āścaryam iva prādhānyena/
tatra itihāsam ācakṣate,.viśvāmitra ṛṣiḥ sudāsaḥ paijavanasya purohito babhūba/
viśvāmitraḥ sarva mitraḥ sarvam saṃsṛtam,..sudās kalyāṇa dānah,.paijavanaḥ pijavanasya putrah,.pijavanaḥ punaḥ spardhanīya javo vā amiśrībhāva gatir vā/
sa votta,.gṛhītvā vipāṭ śutudrī oḥ sambhedam āyayāv anuyayur itare/
sa viśvāmitro nadīs tustāva,.gādhā bhavata ity api dvivat api bahuvat tad yad dvivat uparistāt tad vyākhyāsyāmo atha etad bahuvat/

Commentaries (4)

Linked texts (7)