Yāska's Nirukta 2.8
Nirukta 2.8
- Language
- Sanskrit
2.8
``ya īm cakāra na so asya veda ya īm dadarśa hiruginnu tasmāt/
sa mātur yonā parivīto antarbahuprajā nirṛtim āviveśa/''.bahu prajāḥ kṛcchram āpadyata iti parivrājakā varṣa karmā iti nairuktāh/(2,8)[188]
ya īm cakāra iti karoti kiratī saṃdigdhau varṣa karmaṇā/
na so asya veda madhyamah/
sa eva asya veda madhyamo yo dadarśa āditya upahitam sa mātṛ6.yoni7.mātṛ antarikṣam nirmīyante asmin bhūtāni yonir antarikṣam mahān avayavaḥ parivīto vāyunā ayam api itaro yonir etasmād eva pariyuto bhavati/
bahu prajā bhūmim āpadyate varṣa karmaṇā/(2,8)[188-189].($)
śākapūniḥ saṃkalpayāṃś cakre sarvā devatā jānāmi iti/
tasmai devatā ubhaya liṅgā prādurbabhūva/
tām na jajñe/
tām papracha vividisāni tvā iti/
sā asmā etām ṛcam ādideśa eṣā maddevatā iti/2,8/[189]
Commentaries (4)
- Niruktaṭīkā — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktavṛtti — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktavivaraṇa — Maheśvaratīrtha, Sanskrit
Linked texts (5)
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English
- Vedic Index of Names and Subjects — Arthur A. Macdonell & A. Berriedale Keith, English
- A Vedic Concordance — Maurice Bloomfield, English
- The Religion and Philosophy of the Veda and Upanishads — Arthur Berriedale Keith, English
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit