Pramāṇa · Search · About · API

Yāska's Nirukta 2.7

Nirukta 2.7

Language
Sanskrit

2.7

``tā vām vāstūny uśmasi gamadhyai yatra gāvas bhūri śṛṇgā ayāsah/
atra āha tad uru gāyasya vṛsnaḥ paramam padam avabhāti bhūri/''.tāni vām vāstūni kāmayāmahe gamanāya yatra gāvas bhūri śṛṇgā bahu śṛṇgāh/(2,7).[186].
bhūri iti bahuno nāmadheyam prabhavati iti satah/(2,7).[186]
śṛṇgam śrayater vā śṛṇāter vā śamnāter vā śaranāya udgatam ivi vā śiraso nirgatam iti vā/(2,7).[186]
ayāso ayanāh/
tatra tad uru gāyasya visnor mahā gateḥ paramam padam parārdhyastham avabhāti bhūri/(2,7).[186]
pādaḥ padyates tat nidhānāt padam/
paśu pāda prakṛtiḥ prabhāga pādah/
prabhāga pāda sāmānyād itarāni padāni/
evam anyesām api sattvānām saṃdehā vidyante/
tāni cet samāna karmāṇi samāna nirvacanāni,.nānā karmāṇi cet nānā nirvacanāni yathā artham nirvaktavyāni/(2,7).[186]
iti imāny ekaviṃśatiḥ pṛthivī nāmadheyāny anukrāntāni/
tatra nirṛtir niramanād ṛcchateḥ kṛcchra āpattir itarā/
sā pṛthivyā saṃdihyate,.tayor vibhāgas tasyāḥ eṣā bhavati/2,7/[186]

Commentaries (4)

Linked texts (5)