Yāska's Nirukta 5.28
Nirukta 5.28
- Language
- Sanskrit
5.28
``pra vāvṛje suprayā barhir eṣām ā viśpatīva bīriṛa iyāte/
viśāmaktor uṣasaḥ pūrvahūtau vāyuḥ pūṣā svastaye niyutvān/(ṛV.7,39,2)''
pravṛjyate suprāyaṇam barhir eṣām eyāte sarvasya pātārau vā pālayitārau vā/
bīriṭam antarikṣam bhiyo vā bhāso vā tatih/
api vā upamārthe syāt sarvapatī iva rājānau bīriṛe gaṇe manuṣyāṇām rātryā vivāse pūrvasyām abhihūtau vāyuś ca niyutvān pūṣā ca svasty ayanāya/
niyutvān niyuto asyāśvāh/
niyuto niyamanād vā niyojanād vā/
acchābherāptum iti śākapūṇih/
parīm sīm iti vyākhyātāh/
enam enām asyā asya ity etena vyākhyātam/
sṛṇir aṅkuśo bhavati saraṇād aṅkuśo añcater ākucito bhavati iti vā/
``nedīya it sṛṇyaḥ pakvameyād.(ṛV.10,101,3)''
ity api nigamo bhavaty antikatamam aṅkuśād āyāt pakvam auṣadham āgacchatv ity āgacchatv iti/
Commentaries (4)
- Ṛjvarthā (Niruktavṛtti) — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktavṛtti — Durgācārya, Sanskrit
- Niruktaṭīkā — Skandasvāmin & Maheśvara, Sanskrit
- Niruktavivaraṇa — Maheśvaratīrtha, Sanskrit
Linked texts (2)
- Altindische Grammatik — Jacob Wackernagel & Albert Debrunner, German
- Nighaṇṭu — Yāska, Sanskrit