Manasara Series (I. A Dictionary of Hindu Architecture; II. Indian Architecture according to Manasara-Shilpashastra; III. Manasara on Architecture and Sculpture: Sanskrit Text; IV. Architecture of Manasara: Translation; V. Architecture of Manasara: Illustrations; VI. Hindu Architecture in India and Abroad; VII. An Encyclopaedia of Hindu Architecture) v3.c24.s51.15

v3.c24.s51.15

पत्रद्वयसमायुक्तं चायसेनेव कारयेत् ।
दार्विके चायसे वापि तुला(लां) युक्त्या च कारयेत् ॥ ९६ ॥
जिह्वां च तोरणं वापि सर्वथा लोहजं भवेत् ।
बन्धयेन्नि(दृ)र्गलैः पत्रैः(त्रे) द्विदण्डे चोभयात्मकौ ॥ ९७ ॥
तुलालक्ष्य(क्ष्य)मिदं प्रोक्तं शेषं युक्त्या प्रयोजयेत् ।
भूपानां दक्षिणे हस्ते मध्यमा लक्ष्यमुच्यते ॥ ९८ ॥
पत्रतुल्यं(ङ्गं) युगाङ्गुल्यं पीठे तुङ्गद्वयाङ्गुलकम् ।
नालं द्वादशमात्रं स्यादायममिति कथ्यते ॥ ९९ ॥
पत्रतारं द्वयाङ्गुल्यं पीठतारं तथैव च ।
पत्रपृष्ठं(पीठं) तदर्थांशं वक्रतुण्डं तु निश्चितम् ॥ १०० ॥
नालतारा(रम)र्धमात्रं स्यात्पीठयुक्तं तुलां(नालं) घनम् ।
मूलं तु सूक्ष्मसूचिवत्कुर्यात्तद्विचक्षणः ॥ १०१ ॥
मूले च त्रित्रिमात्रे तु नालतारार्धं विस्तृतम् ।
तदूर्ध्वं च त्रिमात्रे तु त्रिधा विस्तृतं भवेत् ॥ १०२ ॥
सुवृत्त(त्तं) नालदेशो तु पत्रमूले तु कर्णयुक् ।
स्निग्धं च पुञ्जकैर्युक्तं हेमरेखैः(खाभिः) स्वलङ्कृतम् ॥ १०३ ॥
पत्रे तु ब्रह्मदैवत्यं(तं) पीठे तु विष्णुदैवतम् ।
नाले तु रुद्रदैवत्यं(तं) सूक्ष्मं (कणें) चैव सरस्वती ॥ १०४ ॥
एवं तु चाधिदैवत्यं(तं) कर्णेमेवं प्रकल्पयेत् ।
सर्वेषामपि नीलं(लं) च चलं वाप्यचलं भवेत् ॥ १०५ ॥
एकहस्तं समारभ्य त्रित्र्यङ्गुलविवर्धनात् ।
साष्टाष्टपञ्चमात्रान्तं कन्यसादि त्रयं त्रयम् ॥ १०६ ॥
मृगनाभिविलाडस्य पञ्जरस्य विशालकम् ।
तदर्धं च त्रिपादं च तत्समं पादमा(म)धिकम् ॥ १०७ ॥
अत्यर्थे[को]न [च] तस्यैव शान्तिकादिशरांशकम् ।
हो(भौ)मात्मस्तारान्तं वा मस्तकान्तं शिखान्तकम् ॥ १०८ ॥
नवाह्वङ्गं समारभ्य द्विव्यङ्गुलविवर्धनात् ।
त्रयोविंशाङ्गुलान्तं स्यात्कन्यसादि त्रयं त्रयम् ॥ १०९ ॥