Vastu-shastra (Vol. I: Hindu Science of Architecture; Vol. II: Hindu Canons of Iconography and Painting) v1.c63.s2.5

v1.c63.s2.5

कालो हि सर्वजीवानां शुभाशुभफलप्रदः ॥ कालातिक्रमणे दोषो द्रव्यहानिश्च जायते । देवानांमपि देवीनां विप्रादीनां विशेषतः ॥ प्रासादभवनारम्भे स्तम्भस्थापनकर्मणि । द्वारस्थापनवेलायां भवनानां प्रवेशने ॥ वापीतटाकनिर्माणे गोपुरारम्भकर्मणि । विमानमण्डपारामगर्भगेहोदृष्टौ तथा ॥ कालं शुभं परीक्षेत मङ्गलावाप्तिसाधकम् । देशभेदेन कालोऽपि भिन्नतां प्रतिपद्यते ॥ इष्टिकान्यासनं शस्तं शुभकाले विशेषतः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन शुभं कालं न लङ्घयेत् ॥ प्राचीं परीक्षयेत्सम्यक् सूर्यगत्यनुमानतः । गृहीतस्थलके शङ्कुमवटे स्थापयेत्क्रमात् ॥ खदिरस्तिन्दुक वाणि क्षीरवृक्षसमुद्भवः । शङ्कुः श्रेयस्करः प्रोक्तो द्वादशाङ्गुलमानभाक् ॥ हस्तप्रमाणतो वापि द्विहस्तो देवमन्दिरे । शङ्कोरूपरि मानस्य सूचिका सा शिखा मता ॥ यत्र सा पतति व्यक्ता तत्स्थानं विन्दुसंज्ञकम् । शिल्पाचार्यवरैः शङ्कुस्थापनं कल्पयेद् बुधः ॥ चक्राकारे नेमियुक्ते मण्डले शङ्कुभासुरे । शङ्कुच्छायाप्रसारस्तु यत्र भाति सलक्षणः ॥ तं प्रदेशं निरीक्ष्यैव प्राचीनिर्णयमादिशेत् । उत्तरायणमासेषु दक्षिणायनगेष्वपि ॥