Pramāṇa · Search · About · API

Vastu-shastra (Vol. I: Hindu Science of Architecture; Vol. II: Hindu Canons of Iconography and Painting) v1.c64.43

Vāstu-śāstra (Vol. I: Hindu Science of Architecture; Vol. II: Hindu Canons of Iconography and Painting) v1.c64.43

Language
English

v1.c64.43

नन्द्यावर्तस्य विन्यासलक्षणं वक्ष्यतेऽधुना ।
पूर्वोक्तदण्डमानेन विस्तारायामकल्पनम् ॥
समविस्तारसायाममायाधिकमथापि वा ।
चण्डिताख्यपदं न्यासं वाऽपि मण्डूकं परिकल्पयेत् ॥
ग्रामे चायविस्तारौ समे (मौ) चेत्कल्पयेत्सुधीः ।
आयाधिकं यथा ग्रामे नन्दनन्दपदं भवेत् ॥
अथवा स्थण्डिलं न्यस्य (सेत्) समायाममित्यपि वा ।
पदं च चण्डित (तं) तन्मध्ये ब्रह्मणश्च चतुष्पदम् ॥
तद्बहिः परितो भागे दैवकं च (द्वा) दशांशकम् ।
तद्बाह्ये विंशतिपदं परितो मानुषं भवेत् ॥
तद्बहिश्श्रावृतांशेन पशाचं चाष्टविंशति (तिः) ।
एवं तु चण्डितं प्रोक्तं परमशायिकमुच्यते ॥
मध्ये नवपदं बाह्ये दैवकं षोडशांशकम् ।
तद्बहिर्मानुषं चैव चतुर्विंशपदं भवेत् ॥
पैशाचं बाह्य मावतं तत्त्रिंशकं पदम् ।
स्थण्डिलं (ल) पदमध्ये च ब्रह्मणस्यै (ण ए) कमात्रकम् ॥
दैवकं चाष्टभागं स्यान्मानुषं षोडशांशकम् ।
तद्बहिश्च चतुर्विंशत्पदं पैशाचमेव च ॥
एषां पदैर्यथायोग्यं विन्यसेच्छिल्पि (ल्प) वित्तमः ।
तत्पैशाचपदं चोक्तं नन्द्यावर्ताकृतिर्भवेत् ॥
प्राचीरथ्योत्तरा (स्मार) स्य स्याद्दक्षिणायत (तं) निर्गमम् ।
दक्षिणवीथीपूर्वादिपश्चिमायतनिर्गमम् ॥
पश्चिमवीथी (थ्याः) दक्षिण्या (णा) दुत्तरायत (तं) निर्गमम् ।
उदग्विथी (थ्याः) प्रतीच्यादितत्पूर्वायत (तं) निर्गमम् ॥
नन्द्यावर्ताव्रतावीथी मे (ए) वमूह्यं (ह्या) विचक्षणैः ।
दक्षिणोदग्द्वयोर्वाऽपि प्राक्प्रत्यग्वि (द्धि) तयो र पि (वा) ॥
अन्तर्वीथीनां मूलाग्रौ (ग्रयोः) चैकपक्तं प्रयोजयेत् ।
पार्श्वयोश्च द्विविधं स्याद्धि पक्षमुक्तं पुरातनैः ॥
एवं बाह्यवीथी स्यादन्तर्वीथिरि (थी) त्विहोच्यते ।