Vastu-shastra (Vol. I: Hindu Science of Architecture; Vol. II: Hindu Canons of Iconography and Painting) v1.c66.84

v1.c66.84

अत्यन्तमूर्ध्वगामित्वं स्वबीजान्यन्यसस्तथा ।
मरुत् स्वभावजो गाढैग्राहकैश्च प्रतीप्सितः ॥
इत्याद्यैर्वीजनाद्यैश्च गजकर्णादिभिः कृतः ।
(छा?चा)शितो गालितश्चार्यं बीजं भवति भूभवे ॥
काष्ठं (भू?कृ) त्तिश्च लौहं च जलजे पार्थिवं भवेत् ।
अन्यदम्भस्तदप्यस्तु तिर्यगूर्ध्वमधस्तथा ॥
बीजं स्वकीयं भवति यन्त्रेषु जलजन्मसु ।
तापाद्यं पूर्वकथितं वह्निजं जलजे भवेत् ॥
सङ्गृहीतश्च दत्तश्च पूरितः प्रतिनोदितः ।
मरुद् बीजत्वमायाति यन्त्रेषु जलजन्मसु ॥
वह्निजातेषु मृत्ताम्रलोहरुक्मादि तद्ग्रहे ।
पार्थिवं कथयन्तीह बीजं बीजविचक्षणाः ॥
वह्निर्गर्हे भवेद् बीजमोप आपस्तथा भवेत् ।
आद्यैर्हत्यादिभिः प्रोक्तैर्मरुद् गच्छति बीजताम् ॥
प्रत्येकं च जनकं प्रेरकं ग्राहकं तथा ।
सङ् ग्राहकं च भूजातं वीजं स्यादनिलोद्भवैः ॥
प्रेरणां चाभिघातश्च विवर्तो भ्रमणं तथा ।
जलजं मारुतोत्थेषु बीजं स्यादिति सम्मतम् ॥
सङ्गृहीतस्य तापाद्यैर्यानि पावकजन्मनि ।
प्रकीर्तितानि तान्येव भवन्ति पवनोद्भवैः ॥
प्रेरितः सङ्गृहीतश्च जनितंश्च समीररणः ।
आत्मनो बीजतां गच्छत्येवमन्यत् प्रकल्पयेत् ॥
भूतमेकमिहोद्रिक्तमन्यद्धीनं ततोऽधिकम् ।
अन्यद्धीनतरं चान्यदेवंप्रायैर्विकल्पितैः ॥
नाना भेदा भवन्त्येषां कस्तान् कार्त्स्न्येन वक्ष्यति ।