Pramāṇa · Search · About · API

Vastu-shastra (Vol. I: Hindu Science of Architecture; Vol. II: Hindu Canons of Iconography and Painting) v1.c67.111

Vāstu-śāstra (Vol. I: Hindu Science of Architecture; Vol. II: Hindu Canons of Iconography and Painting) v1.c67.111

Language
English

v1.c67.111

सर्वेषामपि देवानां देवीनामपि सेविनाम्
गर्भगेहस्य मौलौ यत्कल्पनं रक्षणार्थकम् ॥
तद्विमानमिति प्राहुश्शिल्पशास्त्रविशारदाः ।
प्रतिलोमक्रियां तत्र स्थापयेच्छिल्पकोविदः ॥
तत्कल्पनकलं(समं) कृत्स्नं विमानाधिष्ठतं मतम् ।
मण्डलञ्चतुरश्रं वा व्यासाधिक्यं क्वचिन्मतम् ॥
गजपृष्ठाकारञ्चद्वा चापाकारं क्वचिन्मतम् ।
आधारमानद्विगुणं त्रिगुणं वा चतुर्गुणम् ॥
औन्नत्यं कल्पयेत्तस्य मुखवर्धनसंयुतम् ।
अधिष्ठानस्तम्भकर्णप्रस्तराख्यविभागभाक् ॥
चतुर्भागौन्नत्यकल्प्यं पूरयेत्खण्डनक्रमात् ।
शैलं सौधं लौहमयं विमानं दृढसन्धिकम् ॥
तक्षयेद्वर्धयेन्मानक्रमतष्टङ्गभेदैः ।
चतुर्भागं नयेद् भूमौ पादुका तत्प्रमाणका ॥
एकेन कम्पनिर्माणमेकहस्तद्विहस्तकम् ।
ऊर्ध्वस्तम्भप्रमाणन्तु कल्पमान्तरभेदतः ॥
उपपीठं कल्पयेद्वा प्रान्तपट्टिकया युतम् ।
द्वाभ्यामेकेन वा तत्र उपानत्स्थानमीरितम् ॥
चतुर्भागेन पद्मन्तु मुखपत्रसमन्वितम् ।
कम्पमेकेन कर्तव्यं पार्श्वनेत्रं द्विभागिकम् ॥
पञ्चभागेन कुमुदमेकेनोर्ध्वतलं मतम् ॥
द्विभागेन महापट्टमग्रपट्टं त्रिभागतः ॥
वेदिका नागबन्धश्च पादश्च कमलं घटः ।
पञ्चभागश्च षड्भास्सप्तभागोऽथवा भवेत् ॥
फलकाबोधिकाभागो द्विभागश्च कपोतकः ।
प्रस्तरश्चाष्टभागेन कथितो बहुवक्त्रकः ॥
ग्रीवा तु दशभागेन चतुरश्राकृतिर्भवेत् ।
मण्डलाकृतिरग्रा तु पट्टिका च द्विभागिका ॥