Vastu-shastra (Vol. I: Hindu Science of Architecture; Vol. II: Hindu Canons of Iconography and Painting) v2.c84.47

v2.c84.47

एतद्गण्डपरावृत्तं स्थानं च परिकीर्तितम् ।
पृष्ठतो यदपि व्यक्तं देहबन्धं मनोहरम् ॥
वक्रभ्रुकुटिसर्वज्ञसन्धिबन्धनमेव च ।
ईषच्च दर्शितापाङ्गकपोलजठरे पुनः ॥
प्रकाशितैकपार्श्वेन सुस्थिरं दृष्टिकारि च ।
स्वहीनमानलावण्यमाधुर्यादिगुणान्वितम् ॥
लेखेषु पुस्तदेशेषु पृष्ठागतमिति स्मृतम् ।
यस्योर्धमङ्गलपत्येन भागेन समवस्थितम् ॥
स्थितेर्ष्याभिमुखेर्धाङ्गे परिवृत्तिवशाद्भवेत् ।
किञ्चिच्छायागतौ कार्यवुपारिष्टादधः पुरः ॥
अर्धार्धगतसारूप्यं चिरसग्राम्यसंस्थितम् ।
मध्येन नेवरम्येन यथायोगविलोपिना ॥
विज्ञेयं दधतः कार्यं परिवृत्तं नरेश्वर ।
समग्रदृष्टिस्फिग्देशं दृष्टपादतलं तु यत् ॥
ऊर्ध्वतः क्षीणदृष्टार्धं दृश्या शेषं कटिस्थलम् ।
लुप्तपादाङ्गुलितलं दृश्याशेषतलद्वयम् ॥
चतुरस्रं सुसम्पूर्णमभयानकदर्शनम् ।
प्रकाशीकृतबाहुञ्च सुदृष्टमुखकन्धरम् ॥
लुप्तं जङ्घकतो ज्ञेयं नाम्ना स्थानं समानतः ।
नीचान्येतानि सर्वाणि तथोक्तैरभिरोजितम् ॥
लक्षितैर्लक्षितव्यानि त्वयानुक्रमशो नव ।
एषां प्रज्ञावशेषेण विकाराणि बहून्यपि ॥
एकैकशश्च भूभागैः कर्तव्यानि यथावधि ।
त्वया सन्तः समासाद्य सम्यङ् मानं तु भूतले ॥
स्थानानीमानि मानाद्यैर्गुणैर्लेखानि यत्नतः ।
नवैवैतानि दृष्टानि सर्वभावेष्वनिन्दित ॥
स्थानानि नाधिकमतः परमस्ति हि किंचन ।
जीवलोकं परिक्रम्य सततं स्थाणुजङ्गमम् ॥
उत्तमाधममध्येषु प्रमाणगुणतः सदा ।
चित्रं विचित्रं त्रिविधं प्रमाणं त्रयमेव च ॥
क्षयवृद्धी च कार्त्स्न्येन मया तेऽभिहितेऽनघ ।