Grammatik der Prakrit-Sprachen c3.s2.138
Grammatik der Prakrit-Sprachen c3.s2.138
- Language
- German
c3.s2.138
§ 319. Ursprüngliches kṣa wird im Avestā ḫša, im Pkt. kkha: AMg. khattiya, Ś. khattia = kṣatriya (Sūyag. 182. 373. 495. 585; Samav. 232; Uttar. 155f. 506. 754; Vivāgas. 152f.; Vivāhap. 135; Ovav.; Kappas.; Mahāv. 28, 14; 29, 22; 64, 21; Uttar. 10; Anarghar. 58, 8; 70, 1; 155, 5; 157, 10; Hāsy. 32, 1; Pras. 47, 7; 48, 4. 5); JM. khattiā (sic; Kl. 3); AMg. khattiyāṇī = kṣatriyāṇī (Kappas.), khatti- = kṣatrin (Sūyag. 317); Ś. ṇikkhattikada = niḥkṣatṛkṛta (Mahāv. 27, 6), zu Av. ḫšapra. — AMg. JM. khīra = Av. ḫšīra = kṣīra (Hc. 2, 17; Sūyag. 817. 822; Vivāhap. 660. 942; Paṇṇav. 522; Uttar. 895; Uvās.; Ovav.; Kappas.; Nāyādh.; Āv. 28, 23; 42, 2); khīrī = kṣīrī (Pāīyal. 240); M. khīroa, JM. khīroya = kṣīroda (G. H.; Erz.); AMg. khīrodaya (Ovav.); Ś. khīrasamudda = kṣīrasamudra (Prab. 4, 7); aber auch M. chīra (Grr.; Pāīyal. 123; G. H.); AMg. chīrabirālī = kṣīrabidālī (Vivāhap. 1532; [Text °vi°]). Für Ś. schreibt Mk. fol. 67 ausdrücklich khīra vor. — khivaï = kṣipati zu Av. ḫšiv (Hc. 4, 143); M. akkhivaï = ākṣipati (R.), ukkhivaï = utkṣipati (H.), samukkhivaï (G.); JM. khivasi (Erz. 83, 18), khivei (Erz.); AMg. khivāhi (Āyār. 2, 3, 1, 16), pakkhivaha (Āyār. 2, 3, 2, 3), pakkhivējjā (Āyār. 2, 3, 2, 3; Vivāhap. 270), nikkhivavva (Paṇhāv. 373), pakkhippa (Sūyag. 280. 282. 288. 378); Ś. khividum = kṣeptum (Vikr. 25, 16), khitta = kṣipta (Mṛcch. 41, 6. 22), akkhitta = ākṣipta (Vikr. 75, 12 [so zu lesen]), uvakkhiva = upakṣipa (Mṛcch. 72, 14), ukkhivia = utkṣipya (Mṛcch. 3, 17), ṇikkhividum = nikṣeptum (Mṛcch. 24, 22), ṇikkhitta (Mṛcch. 29, 13; 145, 11; Śak. 78, 13; Vikr. 84, 8), ṇikkhivia (Vikr. 75, 10), parikkhivīāmo = parikṣipyāmahe (Caṇḍak. 28, 11) u. s. w.; aber auch ucchitta = utkṣipta (Bh. 3, 30; Deśīn. 1, 124; Pāīyal. 84) und M. chivaï (berühren; Hc. 4, 182; G. H. R.), chitta (berührt; Hc. 4, 258; Pāīyal. 85; H.). — AMg. JM. khuḍḍa = kṣudra, khuḍḍaya, AMg. khuḍḍaga = kṣudraka (§ 294) = Av. ḫšudra (Samen). — M. khuṇṇa = kṣuṇṇa (Deśīn. 2, 75; Pāīyal. 222; H.) zu Av. ḫšusta; aber auch ucchuṇṇa = utkṣuṇṇa (Pāīyal. 201). — M. khubbhaï = kṣubhyati (Hc. 4, 154; R.), saṃkhuhia (G.), AMg. khobhaüṃ = kṣobhayitum (Uttar. 921), khobhittae (Uvās.), khubhiya (Ovav.), kokhubhamaṇa (§ 556); Ś. saṃkhohida = saṃkṣobhita (Śak. 32, 8); A. khuhia (Vikr. 67, 11); M. khoha = kṣobha (R.); JŚ. mohakkhoha (Pav. 380, 7); aber auch PG. °cchobhaṃ = °kṣobham (6, 32); vicchuhire = vikṣubhyanti (Hc. 3, 142); AMg. chubhanti, ucchubhaï, nicchubhaï, JM. chubhaï, chuhaï; M. vicchuhaï u. a. (§ 66). — M. sikkhai = śikṣati (H.); M. A. sikkhia, JM. śikkhiya, Ś. sikkhida = śikṣita (G. H.; Erz.; Mṛcch. 37, 5; Vikr. 62, 11), JM. Ś. sikkhanta- (Erz.; Mṛcch. 71, 21), Ś. sikkhīadi, sikkhidu-kāma (Mṛcch. 39, 22; 51, 24), sikkhāvemi (Priyad. 40, 4), zu Av. asiḫšant-.
Cites (18)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit
- Paümacariu — Svayambhū, Apabhraṃśa
- Mṛcchakaṭika — Śūdraka, Sanskrit
- Priyadarśikā — Harṣavardhana, Sanskrit
- Vikramorvaśīya — Kālidāsa, Sanskrit
- Anargharāghava — Murāri, Sanskrit
- Āyāraṃga — Sudharman, Ardhamāgadhī Prakrit
- Sūyagaḍa — Sudharman, Ardhamāgadhī Prakrit
- Āvassaya — Ardhamāgadhī Prakrit
- Pannavaṇā — Śyāmārya, Ardhamāgadhī Prakrit
- Samavāyaṃga — Sudharman, Ardhamāgadhī Prakrit
- Viyāhapannatti — Sudharman, Ardhamāgadhī Prakrit
- Vivāgasuya — Sudharman, Ardhamāgadhī Prakrit
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit
- Prasannarāghava — Jayadeva Pīyūṣavarṣa, Sanskrit
- Mahāvīracarita — Bhavabhūti, Sanskrit
- Hāsyārṇavaprahasana — Jagadīśa, Sanskrit
- Prabodhacandrodaya — Kṛṣṇamiśra, Sanskrit