Pramāṇa · Search · About · API

Rasasudhakara 4.2643.2

Rasasudhākara 4.2643.2

Language
Sanskrit

4.2643.2

'sa rāmo naḥ sthātā na yudhi purato lakṣmaṇasakho
bhavitrī rambhoru! tridaśavadanaglāniradhunā
prayāsyatyevoccairvipadamacirād vānaracamūrlaṅghiṣṭhedaṃ ṣaṣṭhākṣaraparavilopāt paṭha punaḥ ||'
atra sītāyāṃ rāvaṇaviṣayarāgātyantābhāvādābhāsatvam
nanvekatra rāgābhāvād rasasyābhāsatvaṃ na yujyate
prathamamajātānurāge vatsarāje jātānurāgāyā ratnāvalyāḥ —
§'duḷḷahajaṇāṇurāo ḷajjā guruī paravvaso appā
piasahi! visamaṃ pemmaṃ maraṇaṃ saraṇaṃ ṇu varamekkaṃ ||'
ityatra pūrvānurāgasyābhāsatvaprasaṅga iti ced, ucyate | abhāvo hi trividhaḥ prāgabhāvo'tyantābhāvaḥ pradhvaṃsābhāvaśceti
tatra prāgabhāve darśanādikāraṇeṣu rāgotpattisambhāvanayā (nā)bhāsatvam, itarayostu kāraṇasadbhāve'pi rāgānutpatterābhāsatvameva | anye tu striyā eva rāgābhāve rasasyābhāsatvaṃ pratijānate | na tadupapadyate | puruṣe'pi rāgābhāve rasasyānāsvādanīyatvāt
yathā -
'gate premāveśe praṇayabahumāne'pi galite
nivṛtte sadbhāve praṇayini jane gacchati puraḥ
tadutprekṣyotprekṣya priyasakhi ! gatāṃstāṃśca divasān
na jāne ko heturdalati śatadhā yanna hṛdayam ||'
atra hṛdayadalanābhāvapūrvagatadivasotprekṣādyanumitairnirvedasmṛtyādibhirabhivyakto'pi striyā anurāgaḥ premāveśaślathanādikathitena puruṣagatarāgadhvaṃsanena cārutāṃ nāpnoti
'dhyānavyājamupetya cintayasi kāmunmīlya cakṣuḥ kṣaṇaṃ
paśyānaṅgaśarāturaṃ janamimaṃ trātāpi no rakṣasi
mithyākāruṇiko'si nirghṛṇatarastvattaḥ kuto'nyaḥ pumān
seyaṃ māravadhabhirityabhihito bodhau jinaḥ pātu vaḥ
anekatra yoṣito rāgābhāsatvaṃ yathā -

Linked texts (5)