Shabdakalpadruma 1111.p1.2
Śabdakalpadruma 1111.p1.2
- Language
- Sanskrit
1111.p1.2
tena niṣkṛṣyate śleṣmā kharācāya prasīdati
ādye koṣṇaṃ jalaṃ peyaṃ bhuktā ghṛtagur̤odanam
cīrānupānaṃ pippolyo pibet sarpirataścitaḥ
pippalī pippalīmūlaṃ maricaṃ viśvabheṣajam
pibaṃścateṣa matimān kaphaje svarasaṃkṣaye
nidigdhikaśa tulāṃ grāhyā tadarddhaṃ granthiksa tu
tadarddhaṃ citrakasyāpi daśamūlañca tatsamam
jaladroṇadvaye kāyryyaṃ gṛhṇīyātpādakaṃ tataḥ
pūte pibettadarddhantu purāṇasya gur̤asya ca
sarvvamekatra kṛtvā tu lehavat sādhu sādhayet
ṣaṣṭhī palāni pippalyāścitrātakapalaṃ tathā
maricasya palaṃ caikaṃ sarvvamekatra cūrṇitam
madhunaḥ kur̤avaṃ dattvā tadaśroyādyathānalam
nidigdhikāryyaleho'yaṃ bhiṣagbhirnirmitobhitaḥ
svarabhedaharo mukhyaḥ pratiśyāyaharastathā
kāsaśvāsānimāndyādīn gulmama plohānāmāmayān
pāṇḍavaṃ mūcakacchāṇi hanyādapayyarbudāni
ca|”
“śṛṅganābhiḥ susūkṣmonnānavaṅguṅkusumānvitaiḥ
tvakakṣīrī ceti leho'yaṃ sarpirmadhusamāyutaḥ
brāhmī vacābhayā vāsā pippalī madhusaṃyutā
asya prayogāt saptāhāt kibareḥ saha
gāyati |”
“vibhītakasya vai cūrṇaṃ pippalomaiśvavasya ca
pītaṃ sakāñcikaṃ hanti svarabhedaṃ maheśvara |”
(tathāsya cikitsāntaraṃ yathā, —
“śaṅkharājāyatā'rkā vāṣakadadyamūlakāsamaīraseḥ
sarpiḥ sapippalokaṃ siddhaṃ svarabhedakāsajiñcchrakhunā ||”
“svedo vastirvamanaṃ virekaḥ kavalagrahaḥ
nasyaṃ bhāle sirāvedho yathā lohitagālayaḥ
haṃsāṭavītāmnacūr̤avaikimāṃsarasāḥ surā
gośvadaṃṣṭraḥ kākamācī jīvanto bālamūlakam
ṭākā pathyā mātuluṅgaṃ laśunaṃ lavaṇāryakam
tāmbūlaṃ maricaṃ sarpiḥ pathyāni svaramedinām ||”
apathyāni yathā, —