Shabdakalpadruma 83.67.p1.2
Śabdakalpadruma 83.67.p1.2
- Language
- Sanskrit
83.67.p1.2
rohiṇī navaśasyādibhavadravyānnaśāliṣu
praśastaṃ navapīṭhādisambhogaṃ gṛhavidmahet ||”
navaśasyagrāhādikālo yathā, —
“śaradamantayoḥ kecidbhavayannaṃ pracakṣate
dhānyapākavaśādanye śyāmāko yaninaḥ smṛtaḥ ||”
“śyāmākenāśvine'rcata yavairathotthakālataḥ
prāgvayannaṃ yujyate'vaśyaṃ na tvannāyayanātprathak ||”
śrāgrayaṇaṃ navaśasyeṣṭiḥ
“vṛścike śuklapakṣe tu navāgnaṃ śasyate budhaiḥ
apare kriyamāṇaṃ hi dhanuṣyeva vṛtaṃ bhavet
dhanuṣi yat kṛtaṃ śrāddhaṃ gaganecāsu rātriṣu
pitarastanna gṛhṇanti navāśrāddhimayāddijāḥ ||”
“pauṣe caitre hyalpapakṣe navāgnaṃ nācaredbudhaḥ
bhavet janmāntare rogī pitṝṇāṃ nopatiṣṭhate
yadyapi vrīhipāke ca yavapāke ca pārthiva
na tāvādyau mahārāja vinā śrāddhaṃ kathañcana ||”
śasyasaṃdhī, [n ] puṃ, (śaśyāni saṃśayatoti
saṃdha + viniḥ |) tuṣavṛkṣaḥ | iti śabdacandrikā
śasyanāśanaṃ, tri
śasyaśūkaṃ, klī, (śasyasya śūkam | ' śasyasya
tīkṣṇāgram | sūr̤ā iti bhāṣā | tatparyyāyaḥ
kiṃśāruḥ 2 | ityamaraḥ
śasyāna, vi, śasyabhakṣakaḥ | śasyaṃ atti ityarthe
adyātoḥ karttari kvipapratyayena niṣyannametat
śasyāruḥ, puṃ, kṣudraśṛṅgīvṛkṣaḥ | iti śabdaratnāvalo
śākaṃ, klī, puṃ, (śakyate bhoktumiti | śaka + ghañ |)
patrapuṣpādi | sāga iti hindobhāṣā | tatparyyāyaḥ | haritakam 2 śigruḥ 3 | ityamaraḥ
śiguḥ 4 | iti taṭṭīkā || hāritakam 5 | iti
śabdaratnāvalī || atha śākavargaḥ | tatra śākanirūpaṇam
“pattraṃ puṣpaṃ phalaṃ nālaṃ kandaṃ saṃsvedajaṃ tathā
śākaṃ ṣaḍvidhamuddiṣṭaṃ guru vidyāt yathottaram ||”
atha śākānāṃ guṇāḥ
“prāyaḥ śākāni sarvvāṇi viṣṭambhīni gurūṇi ca
Linked texts (4)
- Smṛtīnāṃ Samuccayaḥ — Sanskrit
- Dravyaguṇa rājavallabha — Nārāyaṇadāsa Kavirāja, Sanskrit
- Paryāyaratnamālā — Mādhavakara, Sanskrit
- Dravyaguṇasaṃgraha — Cakrapāṇidatta, Sanskrit