Vacaspatya 14.2.2
Vācaspatya 14.2.2
- Language
- Sanskrit
14.2.2
“kāsāñcakre kutsitagandhamabhihitavān” jayama0
“ataūrddha pravakṣyāmi ślīpadahtalakṣaṇam | śvasiti
cauti cāpyartha matyādhmātaṃ kāsate” “sa pakke kāsate
śuṣkam” suśru0 | “kāsamānaśca tṛṣṇābhibhūtaḥ” suśru0
asya kvacit parasmaipaditvamicchanti | “prasaktavegastu samīraṇena kāsettu śuṣkaṃ svarabhedayuktaḥ” suśru0 kāsaśabda udā0
kvip kāḥ | “yacca śīto'thodhvaraḥ saha kāsā vepayaḥ”
atha0 5,20,10, bhāve ghañ | kāsaḥ kutsitaśabdaḥ “muñca
śīrṣaktyā uta kāsaenam” atha0 1,12,2
kāsa tri0 kasa hiṃsane karttari ghya | 1hiṃsake | kāsate'nena
kāsa-karaṇe ghañ | 2rogabhede pu0 “krūyā balāsaṃ
kāsarudāgum” atha0 5,22,11 | talakṣaṇanidānādi
suśrute uktaṃ yathā
“athātaḥ kāsapratiṣedhamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ | uktā
ye hetayo nṝṇāṃ rogāyoḥ śvāsahikkayoḥ | kāsasyāpi ca
te jñeyāsta evotpattihetavaḥ | dhūmopaghātādrajasastathaiva
vyāyāmakṣukṣānnaniṣevaṇācca | vimārgagatvādapi bhojanasya
vegāvarodhāt kṣavathostathaiva | prāṇohudānānugataḥ praduṣṭaḥ
saṃbhinnakāṃsyasvanatulyaghoṣaḥ | nireti vaktrātsahasā satoṣaḥ
kāsaḥ sa vidvadbhirudāhṛtastu | sa vātapittaprabhavaḥ kaphācca
kṣatāttathā'nyaḥ kṣayajo'paraśca | pañcaprakāraḥ kathito
bhiṣagbhirbhiryāhvato yakṣvikārakṛt syāt | bhaviṣyatastasya
tu kaṇṭhakaṇḍūrbhojyoparodho galatānulepaḥ | svanadvayeṣvasyamarocako'gnisrādaśca liṅgāni bhavantyamūni | hṛtkaṇṭhamūrddhodarapārśvaśūlī kṣāmānanaḥ kṣīṇabalasvaraujāḥ | prasaktavegastu samīraṇena kāsettu śuṣkaṃ kharabhedayuktaḥ | urovidāhajvaravaktraśoṣai rdhyāhva tastiktamukhastṛṣārttaḥ | pittena
Linked texts (4)
- Bhāvaprakāśa (another edition) — Sanskrit
- Cikitsāsārasaṅgraha (Vaṅgasena) — Vaṅgasena, Sanskrit
- Gadanigraha — Soḍhala, Sanskrit
- Vācaspatya — Vācaspatimiśra, Sanskrit