Vacaspatya 2.1.3

2.1.3

subarthaḥ sa tadvātupasthāpyatādṛśakriyāyāṃ kārakam | vṛkṣāt
patati, vyāghrādvibheti ityādī, brāhṇaṇāya dadāti, putrāya
krudhyatītyādau, dātreṇa chinatti ghaṭatvena jānātītyādau
sthālyāṃ pacati, śuklo bhāsata ityādido, grāmaṃ gacchati ghaṭaṃ
paśyatītyādau, caitreṇa pacyate ghaṭena bhūyata ityādau ca pataprabhṛtidhātvarthe patanādau pañcamyādyupasthito vibhāgādiḥ
prakārobhūya bhāsate iti tattaddhātvapasthāpitatattatkriyāyāṃ
vibhāgādikaṃ prakṛte kārakaṃmato dhātvarthe svārthabodhakatayā
tattatpañcamyādiḥ kārakavibhaktirucyate | yādṛśena nāmārthenāvacchinnasya subarthasya tādṛśadhātvarthe'nvayaḥ sa eva tādṛśa
dhātvarthe kārakatayā vyapadiśyate, tena vṛkṣāt patatītyādau
vṛkṣāderapi patanādikriyāyāmapādānādikārakatvavyavahāraḥ | ślokaṃ pacatītyādau kriyāyāṃ prakārībhūto'pi
ślokādirna kārakaṃ supānupasthāpanāt, dvitīyā tu tattra
lītvajikapratyayānuśāsanikyeva ślokapācakatvāṭikastu
tatpuruṣo girikāṇā pūtyādisahitayeḥrthereva | maṇyartha stu
sambandho na dhātvarthe prakārībhūya bhāsate, taṇḍulasya
pacatītyaprayogāt itastaḥ sambandho na kārakaṃ, na vā
tadarthikāpi ṣaṣṭhyādiḥ kārakavibhaktiḥ | chataeva “kriyāprakārībhūto'rthaḥ kārakaṃ tacca ṣaḍḍidham | kartṛkarmmādibhedena, śeṣaḥ sambandha iṣyata” iti grāntikaḥ smaranti”
“kārakavyapadiṣṭe ca śrūyamāṇākriye punaḥ” “kārakaṃ prathamokarakādyāraṣṭaṃ tatra bhavaṃ vā aṇ | īṃkarakāsambandhini tri0
7tannirvvṛttijale na0 rājani0 ṭyap tu strī ḍīp