Vacaspatya 30.5.4
Vācaspatya 30.5.4
- Language
- Sanskrit
30.5.4
“nanubhayorgatyabhāvastambhavasāvapyastīti ko'smādasya viśeṣa
ityata āha | tṛtīya iti avālocanapūrvvaṃ sakṛtprayatnanirvvartti tastṛtīyaścaturthastvālocanapūrvvo'nekaprayatnanirvvarttanīya
iti viśeṣaḥ| tayoḥ pūrakarecakayorviṣayo nālīcito'yaṃ
tu deśakālasaṅkhyābhirālocita ityarthaḥ” vivaraṇam
“tataḥ kṣīyate prakāśāvaraṇam” sū0
bhaviṣyapurāṇe “paladvayaṃ tu prasṛtaṃ dviguṇaṃ kur̤avo mataḥ
caturbhiḥkur̤avaiḥ prasthaḥ prasthāścatvāra āṭakaḥ | ādakaista thaturbhiśca droṇastu kathitotudhaiḥ | kumbho droṇadvayaṃ nṛpaiḥ
khārī droṇāstu ṣor̤aśa” | viṣṇudhammottare “palañca
kur̤avaḥ prastha vyār̤hako droṇaṃ eva ca | dhānyamāneṣu boddhavyāḥ kramaśo'mī caturguṇāḥ | droṇaiḥ ṣor̤aśabhiḥ khārī
viṃśatyā kumbhaucyate | kumbhaistu daśabhirvāho dhānyasaṃkhyāḥ prakīrttitāḥ”
vaidyakaparibhāṣāyāṃ karṣaṇaṅge darśitaṃ “caturbhirāṣṭakaurdroṇaḥ
kalasonnalaṇo'rmmaṇaḥ | unmānañca ghaṭorāśiścaiauṣadhaparyāya
saṃjñitaḥ | droṇābhyāṃ nṛpaṃ kumbho ca yattuḥṣaṣṭigarāvakaḥ” bhāva0
pra0 vākyam | kumbharāśistu ghaniṣṭhāśeṣārddha śatabhiṣāpūrvvabhādrapadātripādātmakaḥ sa ca360 aṅgairvibhaktasya rāśiścakrasya
300 liptatottarali ptādaṃśātmakaḥ | tasya svarūpā dikaruktaṃ
nola0tā0 “kumbho 'ghaṭo naru dinamadhyasaṅgaprabhūḥ sthiraḥ
karbūravarṇā vāyuḥ | striyoṣṇasaṅga ubhayatnyadhātuḥ śūdaḥ
pratīco viṣamodayaśca” | tasya svāmī śaniḥ | sa ca
sthirarāśiḥ “carasthiradvayātmakānāmayeṣāṃ meṣādayo'mī
kramaśaḥpradiṣṭā” ityukteḥ | sa ca puṣkarākhyaḥ “puṣkarā puskaraścaiva vyādhāmākhyastathaiva ca | mudyākhyā bhvanyate nityaṃ
Linked texts (2)
- Yogasūtra (Anandashram, 1919) — Sanskrit
- Vācaspatya — Vācaspatimiśra, Sanskrit