Viramitrodaya 1.p175
Vīramitrodaya 1.p175
- Language
- Sanskrit
1.p175
nanyatrodāhṛteṣu strīlakṣaṇeṣu dhūrtatvaparāmavādāniratatvādīnāṃ keṣāṃcillakṣaṇānāṃ bālabhāvena vivāhātpūrvaṃ viśiṣya jñānāsambhavāt, lakṣaṇāni parīkṣyādau tataḥ kanyāṃ samudvahet | ityuktaṃ tatkathamiti cet, satyam | yeṣāṃ lakṣaṇānāṃ vivāhātpūrvaṃ jñānāsambhavastadviṣayakamidaṃ vacanam | yāni tu dulakṣaṇāni vivāhottarakāle prāgalbhye jñāyante teṣu jñāteṣu pariṇayādūrdhvamapi sarvathā tāṃ parityajediti | tathā ca pṛthvīcandrodaye bṛhannāradīyavacanamapi— bālabhāvādavijñātasvabhāvāmudvahedyadi | prāgalbhye'pyaguṇāṃ jñātvā sarvathā tāṃ parityajet || iti | nanu bahudravyavyayāyāsādiprāptāyāḥ striyāḥ kimarthaṃ tyāga iti | ucyate | aśubhalakṣaṇānvitatvāt | varjayetsarvathā bhūpyaśubhā lakṣaṇaiśca yāḥ | bharturāyurharantyetā ālasyādaparīkṣitāḥ || iti baudhāyanavacane bharturmaraṇādyaniṣṭaphalaśravaṇenāśubhalakṣaṇānvitabhāryātyāgavidhānāt | nanvatra yadaniṣṭaṃ phalaṃ tatkiṃ vivāhena uta kevalaṃ tatsaṃsargeṇeti | nādyaḥ, vivāhottarakāle mṛtāyāmapi bhāryāyāṃ svamaraṇādyaniṣṭaphalāvaśyambhāvāpatteḥ | na ca tathāsti | nāntyaḥ, durlakṣaṇayuktasāmānyādistrīsaṃsargeṇāpi svamaraṇādyaniṣṭaphalaprāptiprasaṅgāt | atrocyate | kopanāṃ vāmanāṃ caiva dīrghadehāṃ virūpiṇīm | nyūnādhikāṅgāmunmattāṃ piśunāṃ nodvahedbudhaḥ || ityādipūrvodāhṛtavacanairaśubhalakṣaṇānvitakanyodvahanenaiva duṣṭaṃ phalaṃ bhavatīti pratīyate | tadapyaniṣṭaṃ phalaṃ bhāryāyāṃ vidyamānāyāmeva na avidyamānāyām | vidyamāno hi śatrurapakāraṃ janayati nāvidyamānaḥ | yathā ca śāligrāmagajāśvādervidyamānasryaivaṃ śubhāśubhaphalasūcakatvaṃ nāvidyamānasya | evamatrāpīti | taccāniṣṭaṃ bhāryātyāgenāpaiti | yathā mūlotpannaśiśujanitapitrādimaraṇādyaniṣṭaṃ vacanāttatyāgena śāntikādinā vā naśyati| tathātrā'pi durlakṣaṇānvitakanyodvāhajanitasvamaraṇādyaniṣṭaṃ bhāryātyāgena naśyati | sarvathā tāṃ parityajediti pūrvodāhṛtavacanāt | yaccoktaṃ sāmānyādistrīsaṃsargeṇa syādiṣṭaphalam | tanna yuktam
Commentaries (2)
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (1)
- Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit