Viramitrodaya 1.p4.6
Vīramitrodaya 1.p4.6
- Language
- Sanskrit
1.p4.6
vivekavilāse'pi, akarmakaṭhinaḥ pāṇirdakṣiṇo vīkṣyate nṛṇām | vāmabhruvāṃ punarvāmo vīkṣyate cātikomalaḥ || iti | athāyuḥparīkṣā | tatra yadyapi vakṣyamāṇāvayavādilakṣaṇaiḥ kiñcidāyuḥparimāṇaṃ jñāsyata eveti tatprasaṅgāttatraiva sakalāyurlakṣaṇakathanaṃ yuktamiti ādau tatkathanānupayogaḥ | tathāpipramāṇasaṃhaticchāyāgatisarvāṅgakakṣaṇaiḥ | dantakeśanakhaśmaśrugandhavarṇasvarādibhiḥ || pūrvamāyuḥ parīkṣeta paścāllakṣaṇamādiśet | kṣīṇe tvāyuṣi martyānāṃ lakṣaṇaiḥ kiṃ prayojanam || iti bhaviṣyapurāṇādivacanairvakṣyamāṇasarvasāmudralakṣaṇakathanasyāyuṣmatāmevopayogāttajjñānasya cāyurjñānādhīnatvāttadarthamādau saṅkṣepādāyuḥparīkṣā prastūyate | pramāṇādīnāṃ lakṣaṇamagre'bhidhāsyate | tatrāyurlekhā karabhotthitā kaniṣṭhāṅgulimūlasamīpasthā jñeyā | tathā cagaruḍapurāṇe, kaniṣṭhikāṃ samāśritya āyurekhāṃ samādiśet | iti | sā ca yadi kaniṣṭhikāmūlotthā tarjanīprāntaṃ gacchati tadā śatābdamāyurjñeyam | tathā cabhaviṣyapurāṇe, yasya pāṇitale rekhā kaniṣṭhāmūlasambhavā | gatā prāntaṃ pradeśinyāḥ sa jīveccharadāṃ śatam || iti | garuḍapurāṇe viśeṣaḥ | pradeśinīgatā rekhā kaniṣṭhāmūlasambhavā | śatāyuṣaṃ ca kurute chinnayā tu tato bhayam || iti | pradeśinīgatā pradeśinīṃ vyāpya sthitā | saiva cetkaniṣṭhāpṛṣṭhotthā tarjanīpṛṣṭhamavicchinnā gacchati tadā, paramāyurjñeyam | tathā ca.skāndekāśīkhaṇḍe, acchinnā tarjjanīṃ vyāpya tathā rekhā'sya dṛśyate | kaniṣṭhāpṛṣṭhaniryātā dīrghāyuṣyaṃ yathā''pnuyāt || iti | dīrghāyuḥ paramāyuḥ | tacca viṃśatyadhikamabdaśatam |
Commentaries (2)
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (1)
- Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit