The Lotus Sūtra 2: Bam po 2

2.1

གྱུར་པ། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་སོམ་ཉི་གང་ཡིན་དང་། །ཡིད་གཉིས་ཐེ་ཚོམ་གང་ཡིན་དེ་སེལ་གྱུར། །དམ་པའི་ཆོས་པད་མ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས། གླེང་གཞིའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དྲན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་མཁྱེན་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བཞེངས་སོ། །བཞེངས་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རི་དྭ་ཏའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཟབ་པ་མཐོང་བར་དཀའ་བ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་པར་དཀའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་མཛད་མཛད་པ། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་སྤྱད་པ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ། བརྩོན་འགྲུས་མཛད་མཛད་པ་སྟེ། ངོ་མཚར་

they have obtained marvelous, amazing Dharma; and they know the Dharma that is difficult to know.

“Śāriputra, it is difficult to know the true meaning of the teachings given by the tathāgatas, arhats, perfectly enlightened buddhas. Why is that? They teach the Dharma that they have understood themselves though a diversity of skillful methods, visions of wisdom, illustrations of causes and reasons, supports, expressions, and modes of communication. Through these skills in methods, they liberate this and that being, here and there, from attachment. Śāriputra, the tathāgatas, arhats, perfectly enlightened buddhas have reached the perfection of great skill in methods and the highest vision of wisdom.

“Śāriputra, the tathāgatas, arhats, perfectly enlightened buddhas are endowed with the wonderful dharmas¹⁰⁰ of the strength of¹⁰¹ the unimpeded, unobstructed vision of wisdom, as well as the fearlessnesses, the unique qualities, the powers, the strengths, the aspects of enlightenment, the dhyānas, the liberations, the samādhis, and the samāpattis, and they teach a variety of Dharma teachings.

“Śāriputra, the tathāgatas, arhats, perfectly enlightened buddhas have obtained that which is a great marvel. Śāriputra, it is enough to say just that. Śāriputra, the tathāgatas, arhats, perfectly enlightened buddhas have obtained that which is a supreme marvel.

“Śāriputra, the tathāgatas should teach the dharmas of the tathāgatas themselves,¹⁰² which are the dharmas that tathāgatas know.

“Śāriputra, the tathāgatas teach all dharmas. The tathāgatas know all dharmas.

“They know¹⁰³ what those dharmas¹⁰⁴ are, the way they are, their characteristics and their nature just as those dharmas are, the way those dharmas are, the characteristics those dharmas have, and the nature of those dharmas.”

2.2

དང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་ཞིང་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་ཆོས་རྣམས་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་ཏེ་བཤད་པ་ནི་ཤེས་པར་དཀའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གིས་རིག་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐབས་མཁས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དང་། རྒྱུ་དང་། གཞི་དང་། དམིགས་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་སྣ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏེ། ཐབས་མཁས་པ་དེ་དང་དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་འགྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཐབས་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱོན་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི། ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དང་། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་དང་དབང་པོ་དང་སྟོབས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་ཏེ། ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ངོ་མཚར་ཆེན་པོ་བརྙེས་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ཙམ་གྱིས་བཤད་པ་ཆོག་པར་གྱིས་ཤིག །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ངོ་མཚར་མཆོག་བརྙེས་པ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་གང་མཁྱེན་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་འཆད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན་ཏེ་ཆོས་དེ་དག་གང་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་དེ་དག་ཅི་འདྲ་བ་དང་། ཆོས་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅི་ཡིན་པ་དང་།

2.3

ཆོས་དེ་དག་གང་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང་ཅི་འདྲ་བ་དང་། མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཅི་ཡིན་པ་ཡང་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་སྟོན་ཅིང་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ལྷ་མིར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན། །དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་དཔག་མེད་པ། །རྣམ་འདྲེན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཤེས་མི་ནུས། །དེ་དག་སྟོབས་དང་རྣམ་ཐར་དང་། །འཇིགས་མེད་གང་དག་ཅི་འདྲ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་ཅི་འདྲ་བ། །སུས་ཀྱང་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བའི་གན་དག་ན། །ཟབ་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དང་། །རིག་དཀའ་མཐོང་བར་དཀའ་བ་ཡི། །སྤྱོད་པ་དག་ནི་སྔན་ཆད་བསྙེན། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བསམ་ཡས་སུ། །སྤྱོད་པ་དེ་དག་སྤྱད་པ་ཡི། །འབྲས་བུ་དེ་ནི་ཅི་འདྲ་བ། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་ངས་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་འདྲེན་པ། །གཞན་དག་དང་ནི་ངས་ཀྱང་དེ། །ཅི་ལྟ་ཡིན་དང་ཅི་འདྲ་དང་། །དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་ཤེས། །དེ་ནི་བསྟན་དུ་མི་ནུས་ཏེ། །དེ་ནི་བརྗོད་དུ་ཡོང་མེད་དོ། །མོས་པ་ལ་ནི་གང་གནས་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་གཏོགས་པར། །གང་ལ་ཆོས་དེ་བསྟན་པ་དང་། །བསྟན་པ་དག་ཀྱང་ཤེས་པ་ཡི། །དེ་འདྲའི་སེམས་ཅན་སུ་ཡང་ནི། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་དག་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པའི་ཉན་ཐོས་པ། །ལྷག་པར་བྱས་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བསྔགས། །ཟག་ཟད་ཐ་མའི་ལུས་འཛིན་དེ་དག་གི། །ཡུལ་ནི་རྒྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ལ་མེད། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དུ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དང་འདྲ་བས་གང་གྱུར་ཏེ། །གཅིག་ཏུ་འདུས་པར་གྱུར་ནས་རྣམ་བསམས་ཀྱང་། །དེ་དག་བདེར་གཤེགས་ཡེ་ཤེས་ཤེས་མི་ནུས། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་དང་འདྲ་བའི་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །ཕྱོགས་རྣམས་བཅུ་ཅར་གང་བར་གྱུར་པ་དང་། །གང་ཡང་ང་ཡི་ཉན་ཐོས་འདི་གཞན་རྣམས། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གང་གྱུར་ཏེ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་དེང་འདུས་ནས། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་བསམས་ཀྱང་། །ཇི་ཙམ་ཚད་མེད་ཡེ་ཤེས་ངས་ཤེས་པ། །ཐམས་ཅད་འདུས་པས་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ། །

At that time, the Bhagavān then taught that topic in detail by speaking these verses:

“There have been countless great heroes
In the world with its maruts and humans,
But all those beings were unable to know
Those guides in their entirety. {1}

“No one is able to know
The nature of their strengths,
Liberations, fearlessnesses,
Or the nature of the buddhas’ other dharmas. {2}

“In the past their practice
In the presence of millions of buddhas
Was profound and subtle,
Difficult to know and difficult to see. {3}

“They practiced bodhisattva conduct
For countless millions of eons.
And I have perfectly seen
At the Bodhimaṇḍa its result. {4}

“Like the guides in other worlds
I have the knowledge of it
In exactly the way that it is
And its exact characteristics. {5}

“It cannot be taught.
Its description cannot be known,
Except by bodhisattvas
Who maintain aspiration for it; {6}

“There are no other beings
Present in the worlds
To whom this Dharma is taught
And who know this teaching. {7}

“The wisdom of the jinas is beyond the scope
Even of the śrāvakas following the knower of the world,
Who have served him well and been praised by the Sugata,
Whose defilements have ceased and who are in their last bodies. {8}

“If all of those worlds were filled
With beings who were the same as Śāriputra
And they all in unison contemplated it
They would still not understand the wisdom of the sugatas. {9}

“Even if those who were as wise as you
Were to fill all the ten directions,
And if all ten directions were also filled in that same way
By those who are my other śrāvakas, {10}

“And if they all today in unison
Were to contemplate the Sugata’s wisdom,
Even all of them together would still not know
The extent of my limitless buddha wisdom. {11}

2.4

ཟག་པ་མེད་པར་གྱུར་པའི་རང་སངས་རྒྱས། །དབང་པོ་རྣོ་བ་ཐ་མའི་ལུས་འཛིན་པས། །ཇི་ལྟར་སྨྱིག་དང་འདམ་བུའི་ཚལ་བཞིན་དུ། །ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་གང་བར་གྱུར་པ་དག །གཅིག་ཏུ་འདུས་ནས་རྣམ་པར་བསམས་བྱས་ཀྱང་། །ང་ཡི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་ཕྱོགས་ཙམ་ཡང་། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་མཐའ་ཡས་སུ། །དེ་ཡི་ཡང་དག་དོན་ནི་ཡོང་མི་ཤེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པར་གསར་ཞུགས་པ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་མང་ལ་བྱ་བ་བྱས། །ཤིན་ཏུ་ངེས་དོན་ཆོས་སྨྲ་མང་པོ་རྣམས། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཕྱོགས་བཅུ་གང་གྱུར་ཏེ། །སྨྱིག་དང་འདམ་བུ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཀུན། །བར་མཚམས་མེད་པར་རྟག་ཏུ་གང་གྱུར་ལ། །གཅིག་ཏུ་འདུས་ནས་རྣམ་པར་སེམས་བྱེད་ཅིང་། །ཤེས་རབ་ཕྲ་བས་གཞན་དུ་མི་སེམས་པར། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་མང་པོ་དཔག་མེད་པ། །གང་གཱའི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་བསམ་བྱས་ཀྱང་། །ཆོས་གང་བདེ་བར་གཤེགས་པས་མངོན་གཟིགས་པ། །འདི་ལ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མེད་དོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་། །མི་ཉུང་གང་གཱའི་བྱེ་མ་སྙེད་རྣམས་ཀྱིས། །གཞན་དུ་མི་སེམས་རྣམ་པར་བསམས་བྱས་ཀྱང་། །འདི་ལ་དེ་དག་གི་ཡང་ཡུལ་མེད་དོ། །ཟབ་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཆོས་རྟོགས་ཤིང་། །རྟོག་པ་མེད་ལ་ཐམས་ཅད་ཟག་མེད་པ། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་རྒྱལ་བ་དེ་དག་དང་། །ངས་ནི་འདི་ན་དེ་དག་ཅི་འདྲ་ཤེས། །གཞན་མིན་གསུང་བ་རྒྱལ་བ་དྲང་སྲོང་ཆེ། །ཡུན་རིང་དུས་ན་མཆོག་གི་དོན་འཆད་ཀྱིས། །བདེ་བར་གཤེགས་པས་གང་བསྟན་དེ་ལ་ནི། །མོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་བྱོས་ཤཱ་རིའི་བུ། །ཉན་ཐོས་པ་ནི་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དང་། །རང་སངས་རྒྱས་སུ་མི་གང་ཞུགས་པ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་ལ་ངས་ནི་གང་བཀོད་ཅིང་། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུད་ལས་ཡང་དག་དཀྲོལ་ལ་བསྒོ། །གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དུ་ནི་ཆོས་མང་བཤད། །དེ་དང་དེ་ལ་ཆགས་པ་རབ་དགྲོལ་ཞིང་། །ཐེག་པ་གསུམ་དག་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི། །དེ་དག་ང་ཡི་ཐབས་མཁས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་འཁོར་དེ་ན་ཀུན་ཤེས་ཀཽཎྜི་ནྱ་ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་གང་དག་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་

“If pratyeka­buddhas who are without defilements,
Have sharp faculties, and are in their last bodies
Were to fill all the ten directions
Like reeds or a stand of bamboo, {12}

“And if they were in unison to contemplate
Just a fraction of my superior Dharma
For endless quintillions of eons,
They would still not understand its meaning. {13}

“If the ten directions were to be filled
By bodhisattvas who have newly entered the yāna,
Those who have served many millions of buddhas
And many dharmabhāṇakas of the definitive meaning, {14}

“If they filled all worlds like stands of bamboo
Uninterruptedly at all times,
And if for countless millions of eons
That are as innumerable as the Ganges sands {15}

“They were in unison to contemplate,
With subtle wisdom thinking of nothing else,
The Dharma that the Sugata has directly perceived,
It would still be beyond the scope of their understanding. {16}

“If bodhisattvas who are irreversible—
Not a few, but as numerous as the Ganges sands—
Were to contemplate this without a thought of anything else,
Even for them this would be beyond the scope of their knowledge. {17}

“The jinas in the worlds in the ten directions
Who understand the profound and very subtle Dharma,
Who are free of thinking and whose defilements have ceased,
Have for a long time been teaching this highest meaning. {18}

“Those jinas, those great sages teach nothing else
Than exactly this kind of knowledge that I have.
Śāriputra, you should have complete aspiration
For that which the tathāgatas are teaching. {19}

“I instruct all of these śrāvakas,
Those who are pratyeka­buddhas,
And those I have brought to nirvāṇa,
To liberate them from the continuity of suffering. {20}

“I teach many dharmas in the world
So that here and there I bring liberation from attachment.
I give the teaching of the three yānas,
Which is my supreme skill in methods.” {21}

In that assembly two hundred thousand great śrāvakas such as Ājñāta­kauṇḍinya, who were arhats, whose defilements had ceased

2.5

དབང་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་དང་། གཞན་ཡང་གང་དག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པའི་དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་དགེ་བསྙེན་མ་དག་དང་། གང་ཡང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་མཁས་པ་ཆེར་བསྔགས་པ་དང་། ཆོས་ཟབ་མོ་དེ་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་གསུང་ཞིང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་པར་དཀའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་། གཞི་ནི་ཅི་ཞིག །འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཅིག་གོ། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྙེད་པར་འགྱུར་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེའི་དོན་བདག་ཅག་གིས་མ་རིག་གོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འཁོར་བཞི་པོ་དེ་དག་སོམ་ཉི་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་རིག་སྟེ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ནས། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་གྱུར་ཏེ་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་མཁས་པ་མཁྱེན་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་དང་ཡང་བསྔགས་པ་མཛད་པ་དང་། ཆོས་ཟབ་མོ་ངས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བགྱི་བ་དང་། ལྡེམ་པོར་དགོངས་ཏེ་བཤད་པ་ཡང་ཤེས་པར་དཀའོ་ཞེས་ཡང་དང་ཡང་གསུངས་པའི་རྒྱུ་གང་ལགས་རྐྱེན་གང་ལགས། བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལྟ་བུ་སྔོན་ཆད་མ་ཐོས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་བཞི་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་དང་སོམ་ཉི་འཚལ་ན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཅི་ལ་དགོངས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཟབ་མོ་ཡང་དང་ཡང་གསུང་བ་མཛད་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བཤད་དུ་གསོལ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསོལ་ཏོ། །སྟོབས་དང་རྣམ་ཐར་བསམ་

and who had attained power, and also bhikṣus, bhikṣuṇīs, upāsakas, and upāsikās who followed the Śrāvakayāna, and also those who followed the Pratyeka­buddha­yāna, all thought, “What is the cause and what is the reason why the Bhagavān has praised the skill in methods of the tathāgatas, and said, ‘This profound Dharma is the attainment of buddhahood’ and ‘It is difficult for all śrāvakas and pratyeka­buddhas to understand it’? The Bhagavān has said there is but one liberation, and we have obtained the Buddha’s Dharma and we have attained nirvāṇa, and yet we do not know the meaning of what the Bhagavān has said.”

Brother Śāriputra, knowing that the fourfold retinue was uncertain and in doubt, at that time said these words to the Bhagavān: “Bhagavān, what is the cause and what is the reason why the Bhagavān has in this way repeatedly praised the teaching of the Dharma of being wise in skill in methods, and repeatedly said, ‘I have realized this profound Dharma’ and ‘It is difficult to know the intended meaning of the teaching’? I have never before heard this Dharma teaching from the Bhagavān. Also the fourfold retinue is uncertain and in doubt. What is the Tathāgata’s intended meaning? I request that the Bhagavān explain perfectly the profound Dharma of the tathāgatas, of which you have repeatedly spoken.”

Then at that time Brother Śāriputra recited these verses:

“ ‘I have obtained countless strengths,
Liberations, and dhyānas’—
Sun of humans, for a long time today
You have spoken words of this kind. {22}

“You are speaking about the Bodhimaṇḍa
Without anyone asking you to.
You are speaking about intended meaning
Without anyone asking you about it. {23}

“Without anyone asking you to speak of it
You are praising your own conduct.
You speak of your attainment of wisdom
And you declare it to be profound. {24}

“Those with power, whose defilements have ceased,
And those established in nirvāṇa
Are today in uncertainty,
Wondering what the Jina is saying. {25}

“Those who are intent on pratyeka­buddhahood,
And the bhikṣus and likewise bhikṣuṇīs,
The devas, nāgas, and yakṣas,
And the gandharvas and mahoragas, {26}

“They are uncertain, analyzing,
Talking among themselves,
And gazing at the supreme human.
Great sage, give us your elucidation. {27}

“Within the teaching of the highest sage
I am supreme among the entirety
Of all the Tathāgata’s śrāvakas
Who are present here. {28}

“And yet I am myself still uncertain,
Supreme human, of your point.
How conclusive is my nirvāṇa
Or the practice I have been taught? {29}

“Emit the sound of the supreme drum
By relating the nature of this Dharma.
The heart children of the Jina are present here,
Gazing at the Jina with hands together in homage. {30}

“There are devas and nāgas together with yakṣas and rākṣasas
In many billions, as numerous as the Ganges sands.
There are eighty thousand present of those
Who are intent upon supreme enlightenment. {31}

“There are great monarchs, cakravartin kings
Who have come from billions of realms.
They have respectfully placed their hands together.
How can we make our practice perfect?” {32}

When Śāriputra had thus spoken, the Bhagavān asked him, “Śāriputra,¹⁰⁵ why should I teach this? What would be the reason? Śāriputra, if I were to teach the meaning of this,

2.6

གཏན་དག །དཔག་ཏུ་མེད་པ་ངས་ཐོབ་ཅེས། །རིང་ནས་མི་ཡི་ཉི་མ་ཡིས། །དེང་གདོང་བཀའ་མཆིད་འདི་འདྲ་མཛད། །ཁྱོད་ལ་ཞུ་བ་མ་མཆིས་པར། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའང་བརྗོད་པ་མཛད། །ཁྱོད་ལ་སུ་ཡང་མི་ཞུ་བར། །ལྡེམ་པོར་དགོངས་ཏེ་བཤད་པ་བརྗོད། །མ་ཞུས་པར་ནི་གསུང་མཛད་དེ། །ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བསྔགས་པ་མཛད། །ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པ་བརྗོད་མཛད་ཅིང་། །ཟབ་མོ་དག་ཀྱང་རབ་བཤད་པས། །དབང་ལྡན་གྱུར་ཅིང་ཟག་མེད་པ། །མྱ་ངན་འདས་པར་གང་བཞུགས་རྣམས། །རྒྱལ་བ་ཅི་ཞིག་གསུང་སྙམ་སྟེ། །དེ་རིང་འདི་དག་ཐེ་ཚོམ་འགྱུར། །རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་གང་འཚལ་བ། །དགེ་སློང་དེ་བཞིན་དགེ་སློང་མ། །ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་། །ལྟོ་འཕྱེ་ཆེ་དང་དྲི་ཟ་དག །ཐེ་ཚོམ་འཚལ་ཞིང་རྣམ་སེམས་ཏེ། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་གཏམ་མཆི་ཞིང་། །རྐང་གཉིས་མཆོག་ལ་རབ་བལྟ་ན། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ལུང་བསྟན་གསོལ། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས། །འདི་ན་ཇི་སྙེད་མཆིས་པ་ཀུན། །དེ་ཡི་ནང་ན་བདག་མཆོག་ཅེས། །དྲང་སྲོང་མཆོག་གིས་བསྟན་ལགས་ན། །མི་ཡི་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གནས། །འདི་ལ་བདག་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་འཚལ། །མྱ་ངན་འདས་མཐར་བདག་ཕྱིན་ཏམ། །འོན་ཏེ་བདག་ལ་སྤྱོད་བསྟན་ཏམ། །རྔ་མཆོག་དབྱངས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གསུང་ཕྱུང་སྟེ། །ཆོས་འདི་ཇི་ལྟ་ལགས་པ་བཤད་དུ་གསོལ། །རྒྱལ་སྲས་ཐུགས་སྲས་མཆིས་པ་འདི་དག་རྣམས། །ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་བགྱིས་ནས་རྒྱལ་ལ་ལྟ། །ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་སྲིན་པོར་བཅས། །བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་གང་གཱའི་བྱེ་མ་སྙེད། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་འདི་འཚལ་བ་གང་ལགས་པ། །བརྒྱད་ཁྲི་ཚང་བར་གང་མཆིས་དེ་དག་དང་། །ས་བདག་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གང་། །བྱེ་བ་སྟོང་གི་ཞིང་ནས་ལྷགས་པ་དག །སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་བགྱི་ཞེས། །ཐམས་ཅད་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་གུས་པར་མཆིས། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དོན་འདི་བཤད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་དོན་འདི་བཤད་ན་ལྷ་དང་

it would alarm this world with its devas.”

Then Brother Śāriputra for a second time made his request to the Bhagavān, saying, “Bhagavān, I request that you teach this meaning. I request that the Sugata teach it. Why is that? Bhagavān, in this assembly there are many hundreds of beings, many thousands of beings, many hundred thousands of beings, many hundred thousand quintillions of beings, who have seen past buddhas and are endowed with wisdom, and they will have faith in the teaching of the Bhagavān, will have conviction in it, and will uphold it.”

Then at that time Brother Śāriputra recited this verse:

“There are thousands of beings in this assembly
Who have faith in, delight in, and venerate the Sugata,
And they will understand the Dharma that you teach.
Therefore, king and lord of humans,¹⁰⁶ I request that you clearly teach.” {33}

Then the Bhagavān said a second time to Brother Śāriputra. “Śāriputra,¹⁰⁷ if I were to teach the meaning of this it would alarm this world with its devas, and it would cause bhikṣus who have great pride to fall into a great abyss.”

Thereupon the Bhagavān spoke this verse:

“I have taught enough of this Dharma.
This wisdom is subtle and cannot be analyzed.
There are many present who are foolish and proud.
They will not understand and will reject my teaching.” {34}

Then Brother Śāriputra made a third request to the Bhagavān, saying, “I request that the Bhagavān teach. I request that the Sugata teach. Bhagavān, in this assembly there are many hundreds who are like me. Bhagavān, there are many hundreds of such beings, many thousands of such beings, many hundred thousands of such beings, many hundred thousand quintillions of such beings, and there are others who were ripened by the Bhagavān in their previous existences.

2.7

བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་དངངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གཉིས་སུ་གསོལ་བ་བཏབ་པ། དོན་འདི་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཤད་དུ་གསོལ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་བཤད་དུ་གསོལ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་འདི་ན་སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ། སྲོག་ཆགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ། སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ། སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་གང་དག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལ་དད་པ་དང་ཡིད་ཆེས་པ་དང་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་མཆིས་སོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསོལ་ཏོ། །སྲོག་ཆགས་སྟོང་རྣམས་འཁོར་ན་མཆིས་པ་དག །དད་དགའ་བདེ་བར་གཤེགས་ལ་གུས་པ་སྟེ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་དེ་དག་འཚལ་བར་འགྱུར། །མི་དབང་རྒྱལ་པོ་གསལ་བར་བཤད་དུ་གསོལ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་ལན་གཉིས་སུ་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དོན་འདི་བཤད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཤཱ་རིའི་བུ་དོན་འདི་བཤད་ན་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་དངངས་པར་འགྱུར་ཏེ། །དགེ་སློང་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་གཡང་ས་ཆེན་པོར་ལྷུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ང་ཡི་ཆོས་འདི་བཤད་པས་ཆོག །ཡེ་ཤེས་འདི་ཕྲ་བརྟག་མི་ནུས། །བྱིས་པ་མང་འཁོད་ང་རྒྱལ་ཅན། །ང་ཡིས་ཆོས་བཤད་མི་ཤེས་སྤོང་། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་དུ་ཡང་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དོན་འདི་ཉིད། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཤད་དུ་གསོལ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་འདི་ན་བདག་དང་འདྲ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་དུ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་སྲོག་ཆགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔོན་གྱི་སྲིད་པ་

2.8

དག་ན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་གཞན་དག་ཀྱང་མཆིས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལ་དད་པར་འགྱུར་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དེ་དག་གི་ཡུན་རིང་པོའི་དོན་དང་སྨན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསོལ་ཏོ། །རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་གིས་ཆོས་བཤད་གསོལ། །ཁྱོད་ལ་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་བདག་གསོལ་པ། །འདི་ན་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་སྟོང་མཆིས་པ། །དེ་དག་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་བཤད་འདི་དད་འགྱུར། །སྔོན་གྱི་སྲིད་པ་རྣམས་སུ་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་། །ཡུན་རིང་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་སྨིན་མཛད་པ། །དེ་ཀུན་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་འདི་ན་མཆིས། །དེ་དག་ཆོས་འདི་ལ་ནི་དད་པར་འགྱུར། །བདག་འདྲ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་འདི་དག་དང་། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཞུགས་པ་དག །དེ་ལ་གཟིགས་ནས་བདེ་གཤེགས་རབ་བཤད་དེ། །དེ་དག་དགའ་བ་མཆོག་ཀྱང་བསྐྱེད་དུ་གསོལ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ལན་གསུམ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་མཁྱེན་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་གསོལ་བ་འདེབས་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ལ་ཁྱོད་ལ་ཇི་སྐད་བྱས། ཤཱ་རིའི་བུ་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་མ་ཐག་ཏུ། འཁོར་དེ་ནས་དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་དང་དགེ་བསྙེན་དང་དགེ་བསྙེན་མ་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ལྔ་སྟོང་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས་འཁོར་དེ་ནས་དོང་ངོ་། །འདི་ལྟར་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་ཐོབ་པར་ནི་ཐོབ་པར་འདུ་ཤེས། ཁོང་དུ་མ་མ་ཆུད་པར་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དེ་དག་རང་གི་སྐྱོན་ཤེས་ཏེ། འཁོར་དེ་ནས་དོང་བ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་པས་གནང་ངོ་། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ངའི་འཁོར་ཤིན་ཏེ་

They will have faith in, have conviction in, and will uphold the Bhagavān’s teaching, and for a long time it will bring them benefit, welfare, and happiness.”

Then at that time Brother Śāriputra recited these verses:

“Supreme human, teach the Dharma.
I, your senior son, make this request to you.
Here there are present billions of beings
Who will have faith in the Dharma you teach. {35}

“These beings, who in their previous lives
You constantly ripened over a very long time,
Are all standing here with hands in homage.
They will have faith in this Dharma. {36}

“There are twelve hundred here who are like me,
Who are established in the highest enlightenment.
Sugata, regard them and give your teaching
So that they will experience the highest happiness.” {37}

Then the Bhagavān, knowing Brother Śāriputra had made this request for the third time, said these words to Brother Śāriputra: “Śāriputra, now that you have made this request to the Tathāgata three times, I have said what I had to say about your request. Therefore, Śāriputra, listen carefully and remember, for I will give you the teaching.”

As soon as the Bhagavān had consented, more than five thousand arrogant bhikṣus, bhikṣuṇīs, upāsakas, and upāsikās within that assembly rose from their seats, bowed down their heads to the Bhagavān’s feet, and departed from the assembly. As a result of their arrogance they believed that they had obtained roots of merit when they had not obtained them, and believed they had realization when they did not have realization. They had become aware of their own error and departed from that assembly, the Bhagavān giving his permission to do so by remaining silent.

Then the Bhagavān said to Brother Śāriputra, “Śāriputra, my assembly has become free of its dregs.

Śāriputra, it has become free of those who were worthless, while those for whom faith is essential remain. It is good that those who are arrogant have departed. Therefore, Śāriputra, I shall teach that meaning.”

“Excellent, Bhagavān!” Śāriputra replied, and he listened to the Bhagavān.

“Śāriputra,” said the Bhagavān, “a tathāgata rarely teaches this kind of Dharma. Śāriputra, just as fig tree flowers rarely appear, a tathāgata rarely teaches this kind of Dharma. Śāriputra, believe me, I am speaking the truth. I am speaking correctly. I am not speaking otherwise.

“Śāriputra, the tathāgatas’ teaching that contains an inner meaning is difficult to understand. Why is that? Śāriputra, I teach the Dharma by using various definitions, expressions, and parables,¹⁰⁸ using hundreds of thousands of different skillful methods.

“Śāriputra, that Dharma¹⁰⁹ cannot be analyzed. It is beyond the scope of sophists; it is what is known by a tathāgata. Why is that? Śāriputra, a tathāgata, arhat, perfectly enlightened buddha comes into the world in order to perform one deed, one action: a great deed and a great action.

“Śāriputra, what is a tathāgata’s one deed and one action, his great deed and great action, for which a tathāgata, arhat, perfectly enlightened buddha comes into the world? A tathāgata, arhat, perfectly enlightened buddha comes into this world for the sake of causing beings to acquire the vision of the tathāgatas’ wisdom. A tathāgata, arhat, perfectly enlightened buddha comes into this world

2.9

མ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་སྙིང་པོ་མ་ཡིན་པ་མེད་པར་གྱུར་ལ་དད་པའི་སྙིང་པོ་ལ་གནས་ཏེ་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དེ་དག་དོང་བ་ཡང་ལེགས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་དོན་བཤད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བརྒྱ་ལ་རེས་འགའ་ཞིག་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་བསྟན་པ་གསུང་ངོ་། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཨུ་དུམ་བཱ་རའི་ཚལ་ལ་མེ་ཏོག་ནི་བརྒྱ་ལ་རེས་འགའ་འབྱུང་ངོ་། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་བརྒྱ་ལ་རེས་འགའ་ཞིག་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུ་གསུང་ངོ་། །ཤཱ་རིའི་བུ་ང་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་གྱིས་ཤིག་ང་ནི་བདེན་པར་སྨྲ་བའོ། །ང་ནི་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བའོ། །ང་ནི་གཞན་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་ཏེ་བཤད་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་ངས་ངེས་པའི་ཚིག་དང་བསྟན་པ་དང་བརྗོད་པ་དང་དཔེ་སྣ་ཚོགས་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དག་གིས་ཆོས་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ནི་བརྟག་ཏུ་མེད་ཅིང་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱ་བ་གཅིག་དང་བྱེད་པ་གཅིག་དང་བྱ་བ་ཆེན་པོ་དང་བྱེད་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱིར། །བྱ་བ་གང་དང་བྱེད་པ་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱ་བ་གཅིག་པོ་དང་བྱེད་པ་གཅིག་པོ་དང་བྱ་བ་ཆེན་པོ་དང་བྱེད་པ་ཆེན་པོ་དང་བྱ་བ་གང་དང་བྱེད་པ་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཟུད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་

2.10

པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ལ་ཞུགས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་གཟུད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱ་བ་གཅིག་པོ་དང་བྱེད་པ་གཅིག་པོ་དང་བྱ་བ་ཆེན་པོ་དང་བྱེད་པ་ཆེན་པོ་དང་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བའི་དགོངས་པ་གཅིག་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱ་བ་གཅིག་པོ་དང་བྱེད་པ་གཅིག་པོ་དང་བྱ་བ་ཆེན་པོ་དང་བྱེད་པ་ཆེན་པོ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཛད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་ང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་འཛུད་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ང་ཡང་ཐེག་པ་གཅིག་ལས་བརྩམས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། ཐེག་པ་གཉིས་སམ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ན་ཡང་ཆོས་ཉིད་ནི་འདིའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་

in order to reveal to beings the vision of the tathāgatas’ wisdom. A tathāgata, arhat, perfectly enlightened buddha comes into this world in order that beings will enter the vision of the tathāgatas’ wisdom. A tathāgata, arhat, perfectly enlightened buddha comes into this world in order that beings will realize the vision of the tathāgatas’ wisdom. A tathāgata, arhat, perfectly enlightened buddha comes into this world in order that beings will enter the path to the vision of the tathāgatas’ wisdom.

“Śāriputra, a tathāgata appears in this world for that one deed and one action, for that one great deed and one great action, and with that one intention.

“Śāriputra, in that way a tathāgata accomplishes that one deed and one action, that one great deed and great action of the tathāgatas.¹¹⁰ Why is that? Śāriputra, I cause the acquisition of the vision of the tathāgatas’ wisdom. I reveal the vision of the tathāgatas’ wisdom. Śāriputra, I cause entry into the vision of the tathāgatas’ wisdom. Śāriputra, I cause the realization of the vision of the tathāgatas’ wisdom. Śāriputra, I cause entry into the path to the vision of the tathāgatas’ wisdom.

“Śāriputra, I also I teach the Dharma to beings through a single yāna, which is the Buddhayāna, ultimate omniscience. There are no second or third yānas.

“Śāriputra, this is the true nature everywhere in all worlds in the ten directions. Why is that? Śāriputra, the tathāgatas, arhats, perfectly enlightened buddhas

2.11

རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གང་དག་འདས་པའི་དུས་ན་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་སུ་བྱུང་སྟེ། སེམས་ཅན་མོས་པ་ཐ་དད་པ་དང་ཁམས་དང་བསམ་པ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་དང་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་དང་རྒྱུ་དང་གཞི་དང་དཔེ་དང་དམིགས་པ་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། ཤཱ་རིའི་བུ་ཐེག་པ་གཅིག་ལས་བརྩམས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་ཏེ་དེ་ཡང་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། གང་འདི་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཛུད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་སྟོན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་འདས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་གང་དག་གིས་ཆོས་དེ་ཐོས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གང་དག་འབྱུང་བ། སེམས་ཅན་མོས་པ་ཐ་དད་པ་དང་བསམ་པ་དང་ཁམས་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་དང་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་

who in the past have appeared in countless, innumerable worlds in the ten directions have known the thoughts that are the various aspirations, natures, and intentions of beings. For the sake of many beings, for the benefit of many beings, for the happiness of many beings, and with compassion for the world, for the sake of a great number of beings, and for the benefit and happiness of devas and humans, they taught the Dharma by using a variety of teachings on accomplishment, and various teachings on causes, reasons, parables,¹¹¹ supports, and skillful methods.¹¹²

“Śāriputra, all those tathāgatas, arhats, perfectly enlightened buddhas taught the Dharma to beings through a single yāna, which is the Buddhayāna, ultimate omniscience. It is the teaching of the Dharma that causes the acquisition of the vision of the tathāgatas’ wisdom, reveals the vision of the tathāgatas’ wisdom, causes entry into the vision of the tathāgatas’ wisdom, causes the realization of the vision of the tathāgatas’ wisdom, and causes entry into the path to the vision of the tathāgatas’ wisdom.

“Śāriputra, all the beings who heard that Dharma from those tathāgatas, arhats, perfectly enlightened buddhas in the past attained the highest, supreme enlightenment.

“Śāriputra, the tathāgatas, arhats, perfectly enlightened buddhas who in the future will appear in countless, innumerable worlds in the ten directions will also know the thoughts that are the various aspirations, natures, and intentions of beings. For the sake of many beings, for the benefit of many beings, for the happiness of many beings, and with compassion for the world, for the sake of a great number of beings, and for the benefit and happiness of devas and humans,

2.12

མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་དང་རྒྱུ་དང་གཞི་དང་དཔེ་དང་དམིགས་པ་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་ཐབས་མཁས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། ཤཱ་རིའི་བུ་ཐེག་པ་གཅིག་ལས་བརྩམས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། གང་འདི་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་སྟོན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། །ཤཱ་རིའི་བུ་མ་འོངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་གང་དག་ཆོས་ཉན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གང་དག་བཞུགས་ཏེ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་པ། སེམས་ཅན་མོས་པ་ཐ་དད་པ་དང་ཁམས་དང་བསམ་པ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་དང་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་དང་རྒྱུ་དང་གཞི་དང་དཔེ་དང་དམིགས་པ་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་། ཐབས་མཁས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། ཤཱ་རིའི་བུ་ཐེག་པ་གཅིག་ལས་བརྩམས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་

they will teach the Dharma by using a variety of teachings on accomplishment, and various teachings on causes, reasons, parables,¹¹³ supports, and skillful methods.¹¹⁴

“Śāriputra, all those tathāgatas, arhats, perfectly enlightened buddhas will teach the Dharma to beings through a single yāna, which is the Buddhayāna, ultimate omniscience. It is the teaching of the Dharma that causes the acquisition of the vision of the tathāgatas’ wisdom, reveals the vision of the tathāgatas’ wisdom, causes entry into the vision of the tathāgatas’ wisdom, causes the realization of the vision of the tathāgatas’ wisdom, and causes entry into the path to the vision of the tathāgatas’ wisdom.

“Śāriputra, all the beings who hear that Dharma from those tathāgatas, arhats, perfectly enlightened buddhas in the future will attain the highest, supreme enlightenment.

“Śāriputra, the tathāgatas, arhats, perfectly enlightened buddhas who in the present have appeared in countless, innumerable worlds in the ten directions also know the thoughts that are the various aspirations, natures, and intentions of beings. For the sake of many beings, for the benefit of many beings, for the happiness of many beings, and with compassion for the world, for the sake of a great number of beings, and for the benefit and happiness of devas and humans, they teach the Dharma by using a variety of teachings on accomplishment, and various teachings on causes, reasons, parables,¹¹⁵ supports, and skillful methods.¹¹⁶

“Śāriputra, all those tathāgatas, arhats, perfectly enlightened buddhas teach the Dharma to beings through a single yāna, which is the Buddhayāna, ultimate omniscience.

2.13

ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། གང་འདི་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་སྟོན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་ད་ལྟར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་ལས། སེམས་ཅན་གང་དག་ཆོས་ཉན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ང་ཡང་སེམས་ཅན་མོས་པ་ཐ་དད་པ་དང་ཁམས་དང་བསམ་པ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་དང་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར། སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་དང་རྒྱུ་དང་གཞི་དང་དཔེ་དང་དམིགས་པ་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་ཐབས་མཁས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ང་ཡང་ཐེག་པ་གཅིག་ལས་བརྩམས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། གང་འདིའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་སྟོན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་སེམས་ཅན་གང་དག་ད་ལྟར་ང་ལ་འདི་ལྟར་ཆོས་ཉན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་

It is the teaching of the Dharma that causes the acquisition of the vision of the tathāgatas’ wisdom, reveals the vision of the tathāgatas’ wisdom, causes entry into the vision of the tathāgatas’ wisdom, causes the realization of the vision of the tathāgatas’ wisdom, and causes entry into the path to the vision of the tathāgatas’ wisdom.

“Śāriputra, all the beings who hear that Dharma from those tathāgatas, arhats, perfectly enlightened buddhas will attain the highest, supreme enlightenment.

“Śāriputra, in that same way, I am a tathāgata, arhat, perfectly enlightened buddha who knows the thoughts that are the various aspirations, natures, and intentions of beings. For the sake of many beings, for the benefit of many beings, for the happiness of many beings, and with compassion for the world, for the sake of a great number of beings, and for the benefit and happiness of devas and humans, I teach the Dharma by using a variety of teachings on accomplishment, and various teachings on causes, reasons, parables,¹¹⁷ supports, and skillful methods.¹¹⁸

“Śāriputra, I also teach the Dharma to beings through a single yāna, which is the Buddhayāna, ultimate omniscience. It is the teaching of the Dharma that causes the acquisition of the vision of the tathāgatas’ wisdom, reveals the vision of the tathāgatas’ wisdom, causes entry into the vision of the tathāgatas’ wisdom, causes the realization of the vision of the tathāgatas’ wisdom, and causes entry into the path to the vision of the tathāgatas’ wisdom.

“Śāriputra, all the beings who now hear that Dharma from me

2.14

ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གང་ན་ཡང་ཐེག་པ་གཉིས་སུ་གདགས་པ་ཡང་མེད་ན་གསུམ་དུ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནམ་བསྐལ་པའི་སྙིགས་མ་ལས་བྱུང་ངམ་སེམས་ཅན་གྱི་སྙིགས་མའམ། ཉོན་མོངས་པའི་སྙིགས་མའམ། ལྟ་བའི་སྙིགས་མའམ། ཚེའི་སྙིགས་མ་ལས་བྱུང་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟ་བུར་བསྐལ་པ་དང་འཁྲུལ་པའི་སྙིགས་མ་དང་དྲི་མ་མང་པོ་དང་བརྐམ་པའི་སེམས་ཅན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་བ་དེའི་ཚེ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཐབས་མཁས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་གཅིག་པོ་དེ་ལས་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་བཤད་དེ་བསྟན་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་གང་ཉན་ཐོས་སམ་དགྲ་བཅོམ་པའམ་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ལ་མི་ཉན་མི་འཇུག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་དགེ་སློང་ངམ་དགེ་སློང་མ་ལ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པར་ཁས་འཆེ་ཞིང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏེ། ང་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཅད་པའོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་ངའི་ལུས་འདི་ཐ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཏེ། ཆོས་འདི་ཐོས་ནས་དད་པར་མི་འགྱུར་བའི་གོ་སྐབས་མེད་ཅིང་གནས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་ཚེ། མདོ་སྡེ་

these śrāvakas will not preserve or teach¹²¹ this kind of sūtra.

“Śāriputra, they will have no doubt concerning this Dharma teaching from other tathāgatas, arhats, perfectly enlightened buddhas. Śāriputra, have faith in me, trust in me, and have confidence¹²² in me.

“Śāriputra, the tathāgatas do not lie. This one yāna, Śāriputra, is the Buddhayāna.”

At that time the Buddha taught this topic in detail by reciting these verses:

“The arrogant bhikṣus, bhikṣuṇīs,
Upāsakas, and upāsikās
Who are devoid of faith
Number no fewer than five hundred. {38}

“Having impaired training,¹²³
They saw this wrong of theirs,
And concealing their flaws,
The foolish ones departed.¹²⁴ {39}

“They do not have the good karma
For listening to this Dharma.
Knowing them to be the very dregs of this assembly
I, the Lord of the World, gave them leave. {40}

“Those now present in my assembly
Are pure and free of the chaff.
All who are extraneous have departed
And these who remain are the essence. {41}

“Listen to me, Śārisuta! The supreme beings,
The guides,¹²⁵ the buddhas have taught
The perfect Dharma of the buddhas
With many hundreds of skillful methods. {42}

“In that way I know the thoughts and the conduct
And the many aspirations of millions of beings,
And I know their various kinds of karma,
And the good actions they have previously accomplished, {43}

“And I shall make those beings understand
Through various definitions and reasons,
And through hundreds of causes and parables,
And in those ways I will please beings.¹²⁶ {44}

“I teach through prose¹²⁷ and likewise verse,
Histories, my previous lifetimes, accounts of miracles,
Prologues, hundreds of different analogies,
Prose put into verse, and similarly elucidations. {45}

“I give the teaching of nirvāṇa to those
Who lack wisdom, who are attracted to inferior paths,
Who do not practice the way of the many millions of buddhas,

2.15

འདི་ལྟ་བུ་འདི་འཛིན་པ་འམ་འཆང་བའི་ཉན་ཐོས་མི་འབྱུང་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གཞན་ལས་ཆོས་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ང་ལ་དད་པར་གྱིས་ཤིག་ཡིད་ཆེས་པར་གྱིས་ཤིག་རྟོགས་པར་གྱིས་ཤིག་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་མེད་དེ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཐེག་པ་འདི་ནི་གཅིག་ཏུ་ཟད་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དོན་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་སྟོན་ཅིང་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་དགེ་སློང་དང་། །དགེ་སློང་མ་དང་དགེ་བསྙེན་དང་། །དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་མ་དད་པ། །ལྔ་སྟོང་ལས་ནི་མི་ཉུང་བ། །བསླབ་པ་ཞིག་རལ་ལྡན་པ་རྣམས། །ཉེས་པ་འདི་དག་མཐོང་གྱུར་ནས། །སྐྱོན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྦེད་པའི་ཕྱིར། །བྱིས་པའི་བློ་ཅན་དེ་དག་དོང་། །གང་གིས་ཆོས་འདི་ཉན་པར་འགྱུར་བ་ཡི། །དེ་དག་ལ་ནི་དགེ་བ་དེ་མེད་དེ། །འཁོར་གྱི་སྙིགས་མ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་ནས་སུ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ངས་ཀྱང་བསྩལ་བ་ཡིན། །ང་ཡི་འཁོར་ནི་ལེགས་པར་འཁོད། །ཤུན་པ་མེད་ཅིང་དག་པ་སྟེ། །སྙིང་པོ་མ་ཡིན་ཀུན་མེད་གྱུར། །འདི་དག་སྙིང་པོ་རབ་ཏུ་གནས། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་སྐྱོབ་པ་སངས་རྒྱས་དག །ཐབས་ལ་མཁས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཡིས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་ཅི་གསུང་བ། །ཅི་འདྲ་ང་ལ་ཉོན་ཅིག་ཤཱ་རིའི་བུ། །དེ་དག་སྤྱོད་པ་བསམ་པ་ཅི་འདྲའང་མཁྱེན། །སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་མོས་པ་ཐ་དད་པ། །དེ་དག་སྔན་ཆད་དགེ་བ་ཅི་བྱས་དང་། །ལས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་དག་ནི་མཁྱེན་ནས་སུ། །ངེས་པའི་ཚིག་དང་གཞི་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །སྲོག་ཆགས་དེ་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད། །ངས་ནི་རྒྱུ་དང་དཔེ་ཡང་བརྒྱ་དག་གིས། །སེམས་ཅན་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་མགུ་བར་བྱས། །མདོ་སྡེ་དེ་བཞིན་ཚིགས་སུ་བཅད་པའང་བཤད། །དེ་ལྟ་བྱུང་དང་སྐྱེས་རབས་རྨད་བྱུང་དང་། །གླེང་གཞི་དེ་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང་། །དབྱངས་བསྙད་དཔེ་བརྒྱ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་བཤད། །མི་མཁས་གང་དག་དམན་ལ་མངོན་དགའ་ཞིང་། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་མང་

2.16

ལ་སྤྱོད་མ་སྤྱད། །འཁོར་བར་ཆགས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ། །དེ་ལ་མྱ་ངན་འདའ་བ་ཉེ་བར་བསྟན། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར། །ད་ལྟར་རང་བྱུང་བ་ནི་ཐབས་མཛད་དེ། །ཁྱེད་ཅག་སངས་རྒྱས་སུ་ཡང་འགྲུབ་བོ་ཞེས། །དེ་རྣམས་ལ་ནི་རེ་ཤིག་མི་གསུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སྐྱོབ་པ་དུས་ལ་བཞེས། །དལ་བ་གཟིགས་ཏེ་དེ་ནས་གདོད་འཆད་དོ། །དལ་བ་དེ་ནི་བརྒྱ་ལ་དེང་ཐོབ་པས། །དེ་ཕྱིར་ཡང་དག་ངེས་པ་འདིར་བཤད་དོ། །ང་ཡི་བསྟན་པ་ཡན་ལག་དགུ་པོ་ཡང་། །སེམས་ཅན་དག་གི་མཐུ་དང་སྟོབས་ལས་བཤད། །འདི་ལྟར་ཐབས་ཀྱིས་མཆོག་སྦྱིན་ཡེ་ཤེས་ལ། །རབ་ཏུ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་ནི་ངས་བཤད་དོ། །གང་དག་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་གྱུར་པ། །གསལ་གཙང་རབ་ཏུ་དེས་པ་སངས་རྒྱས་སྲས། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་མང་ལ་ལྷག་བྱས་པ། །དེ་དག་ལ་ནི་རབ་རྒྱས་མདོ་རྣམས་བཤད། །འདི་ལྟར་དེ་དག་བསམ་པ་རྫོགས་པ་དང་། །རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་དང་ལྡན་གྱུར་པ། །དེ་དག་ལ་ནི་མ་འོངས་དུས་ན་ཡང་། །ཕན་ཞིང་བརྩེ་བའི་སངས་རྒྱས་འགྱུར་ཞེས་གསུང་། །ཐོས་ནས་འགྲོ་མཆོག་སངས་རྒྱས་འགྱུར་སྙམ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་དགའ་བས་ཁྱབ་པར་འགྱུར། །དེ་དག་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱང་ངས་ཤེས་ནས། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་རབ་ཏུ་བཤད། །འདི་ལྟར་འདྲེན་པའི་ཉན་ཐོས་དེ་དག་ལས། །གང་དག་ང་ཡིས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་པ། །ཚིགས་བཅད་གཅིག་ཙམ་ཐོས་སམ་བཟུང་ཡང་རུང་། །ཐམས་ཅད་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་འགྱུར། །ཐེག་པ་ཐ་དད་པར་ནི་གང་སྟོན་པ། །སྐྱེས་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་མཁས་མ་གཏོགས་པར། །ཐེག་པ་གཅིག་སྟེ་གཉིས་སུ་ཡོད་མ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་ནམ་ཡང་གསུམ་དུ་མེད། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་བྱུང་། །བྱ་བ་གཅིག་སྟེ་གཉིས་སུ་ཡོད་མ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་ཐེག་པ་དམན་པས་མི་འདྲེན་ཏོ། །རང་འབྱུང་བདག་ཉིད་ཅི་ལ་གནས་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ཅི་འདྲ་བ། །སྟོབས་དང་བསམ་གཏན་རྣམ་

Who are clinging to saṃsāra and suffer deeply. {46}

“A self-arisen one performs this method
So that the wisdom of buddhahood may be realized.
But I have never said to them,
‘You will become buddhas in this world.’ {47}

“Why is that? The Protector waits for an appropriate time,
And when he sees that time has come he teaches it.
That appropriate time has somehow arrived today
And that is why I shall teach the definitive truth. {48}

“My teaching has nine aspects,
Which are taught according to the strengths ¹²⁸ of beings.
I teach with this method so that they will approach
The supreme gift that is wisdom. {49}

“I give the teaching of the extensive sūtras
To those bodhisattvas¹²⁹ who are always pure,
Who are wise,¹³⁰ unsullied, and gentle,
Who have served many millions of buddhas. {50}

“As their aspirations are fulfilled
And they have purity of conduct,
I say that they will be in a future time
Beneficial and compassionate buddhas. {51}

“Hearing so, they all are filled with joy,
Thinking, ‘We will become buddhas, supreme among beings.’
And also, knowing their attitude,
I give them the teaching of the extensive sūtras. {52}

“Those śrāvakas of the Guide who in this way
Have heard this teaching¹³¹ of mine,
They who have heard or retained even one verse,
Will all, without doubt, attain enlightenment. {53}

“Apart from the skillful methods of supreme beings
Who give the teaching of separate yānas,
There is only one yāna; there is no second,
And there is never in the world a third. {54}

“A lord of the world appears in the world
In order to teach the wisdom of buddhahood.
That is his one activity, there is no second:
The buddhas do not guide beings with a lesser yāna. {55}

“A self-arisen one establishes beings
In that in which he is himself established:
In that very same buddhahood,
In the strengths, dhyānas, liberations, and powers. {56}

2.17

ཐར་དབང་པོ་རྣམས། །དེ་དག་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་འཇོག །བྱང་ཆུབ་རྡུལ་མེད་དམ་པ་ཐོབ་ནས་སུ། །ཐེག་པ་དམན་ལ་སེམས་ཅན་གཅིག་བཀོད་ན། །འདི་ནི་ང་ཡི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །སེར་སྣའི་ཉེས་པའང་ང་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར། །ང་ལ་སེར་སྣ་དག་ནི་ཅུང་ཟད་མེད། །ང་ལ་ཕྲག་དོག་མེད་ཅིང་འདོད་ཆགས་མེད། །སྡིག་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ངས་བཤད་དེ། །དེ་ཕྱིར་འགྲོ་བ་རྟོགས་པས་ང་སངས་རྒྱས། །ཇི་ལྟར་མཚན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ང་བརྒྱན་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རབ་སྣང་བྱེད། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མས་མདུན་བལྟས་ཤིང་། །ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྱག་རྒྱ་འདི་བཤད་དོ། །ང་ནི་འདི་སྙམ་སེམས་ཏེ་ཤཱ་རིའི་བུ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན་གྱི་གཟུགས་ལྡན་ཞིང་། །བདག་འོད་རང་བྱུང་འཇིག་རྟེན་རིག་པར་ཡང་། །དེ་ལྟར་ཅི་ནས་སེམས་ཅན་ཀུན་འགྱུར་སྙམ། །ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞིང་ཇི་ལྟར་བསམས་པ་དང་། །ང་ཡིས་སྔན་ཆད་ཇི་ལྟར་བརྣགས་པ་དེ། །ང་ཡི་སྨོན་ལམ་དེ་དག་ཡོངས་རྫོགས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སངས་རྒྱས་ནས་ནི་མ་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་འདུན་སྐྱེད་ཅེས། །ངས་ནི་དེ་སྐད་སྨྲས་ན་ཤཱ་རིའི་བུ། །མི་ཤེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་འདིར་མྱོས་ཏེ། །ང་ཡི་ལེགས་བཤད་འཛིན་པར་གཞར་མི་འགྱུར། །དེ་དག་འདི་འདྲའི་ཚུལ་དུ་ངས་ཤེས་ཏེ། །ཚེ་རབས་སྔ་མར་སྤྱོད་པ་རྣམས་མ་སྤྱད། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན། །སྲེད་པས་བརྒྱལ་ཞིང་གཏི་མུག་མྱོས་པ་རྣམས། །དེ་དག་འདོད་རྒྱུས་ངན་འགྲོར་རབ་ཏུ་ལྟུང་། །འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་ཀུན་ཏུ་ཉོན་མོངས་ཏེ། །དུར་ཁྲོད་དེ་དག་ཕྱི་ཕྱིར་འཕེལ་བར་བྱེད། །བསོད་ནམས་ཆུང་བས་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་གྱིས་གཟིར། །ལྟ་བའི་ཐིབས་པོར་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་ཆགས། །ཡོད་དང་མེད་དང་དེ་བཞིན་ཡོད་མེད་པ། །ལྟར་གྱུར་དྲུག་ཅུ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་སུ། །དངོས་པོ་མེད་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་གནས། །སྦྱང་བར་དཀའ་ཞིང་ལོག་བྱེད་ང་རྒྱལ་ཅན། །བྱིས་པ་ཐོས་ཉུང་ཡོན་པོ་གཡོ་བྱེད་རྣམས། །ཚེ་རབས་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་ནམ་དུ་ཡང་། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་སྒྲ་འདི་མི་ཐོས་སོ། །ང་ཡི་

“If having attained preeminent, stainless enlightenment
I were then to establish even one being
In a lesser yāna, that would not be good:
I would have the fault of stinginess. {57}

“I do not have the slightest stinginess;
I have no envy and no desire.
I have eliminated every bad quality.
I am a buddha and I understand beings. {58}

“Just as the signs I am adorned by
Illuminate all these worlds,
I give the teaching of this seal of the Dharma’s nature
To the many hundreds of beings who are before me. {59}

“This is what I think of, Śāriputra:
‘How may all beings become
Possessed of a body with the thirty-two signs
And be self-luminous, self-arising knowers of the world?’ {60}

“Just as I saw and just as I thought,
And just as I resolved in the past,
My aspirations have been fulfilled
And I teach enlightenment and buddhahood.¹³² {61}

“If, Śārisuta, I were to say to beings,
‘Develop the desire for buddhahood,’
All who are ignorant would be bewildered¹³³
And they would not follow my good advice. {62}

“I have the knowledge of their nature;
They have not practiced the way in previous lifetimes.
They have attachment and cling to sensory pleasures.
They are stupefied by craving and bewildered by ignorance. {63}

“Desire causes them to fall into the lower existences.
They are tormented within the six existences.
They increase the charnel grounds over and over.
They have little merit and are tortured by suffering. {64}

“They constantly cling to the darkness of wrong views:
That things exist, do not exist, and similarly both exist and do not exist.
They rely upon the sixty-two fabricated views.
They remain fixated upon things that have no reality. {65}

“They are treacherous, conceited, and incorrigible.
They are crooked, deceitful, fools with little learning.
Throughout billions of their lifetimes
They never hear these words from a buddha. {66}