Samadhirajasutra 15: Bam po 15

15.1

དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པའི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད། །དོན་དམ་བདེན་པ་རྨི་ལམ་འདྲ་བ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པ་རྨི་ལམ་མཚུངས་པར་འཇུག །གང་གིས་མཁས་པ་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་ཡང་། །དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པའི་མཆོག་ཏུ་བརྗོད།། །།འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་མདོ། བམ་པོ་བཅྭ་ལྔ་པ་སྟེ་ཐ་མ། གཞོན་ནུ་དེ་ལ་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྲིད་པ་གསུམ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་མཐོང་ནས་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྐྱེད་དེ། གཞོན་ནུ་འདི་ནི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞོན་ནུ་དེ་ལ་དམིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རིག་ནས་དེ་དག་འདོར་བ་སྟེ། འདི་ནི་དམིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་ཁམས་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་རྣམས་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ངེས་པར་སྤོང་བའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་སེལ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་མིག་ཡོར་ལྟ་བུར་ངེས་པར་སྤོང་བའོ། །དེ་ལ་སྲེད་པ་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆུད་མི་ཟ་བའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་བྲག་ཅ་ལྟ་བུར་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཆུད་མི་ཟ་བའོ། །དེ་ལ་ཆོས་མཐོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བའོ། །དེ་ལ་ལམ་བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་

It is meditation on the nonperception of all phenomena.

“What is meeting the tathāgatas? It is practicing the training of all the buddhas.

“What is sharp wisdom? It is the patience of the birthlessness of phenomena.

“What is penetrating into beings?¹³⁸⁸ It is knowing the higher and the lower faculties.

“What is knowledge of phenomena? It is the nonperception of phenomena.

“What is the knowledge of engaging in discernment? It is engaging in the true nature of phenomena.

“What is the knowledge of the different kinds of letters and words? It is the knowledge of engaging with the three mantras,¹³⁸⁹ and knowing what is the form and what is not the form of words.

“What is the transcendence of matter? It is the understanding of immateriality.

“What is the understanding of sounds? It is knowing them to be like echoes. Young man, that is the understanding of sounds.

“What is the attainment of joy? It is the nonperception of all phenomena, the ending of the suffering that arises from saṃsāra, and putting down one’s burden.

“What is experiencing the joy of the Dharma? It is never abandoning teaching, pleasing, and seeing the excellence of one’s yāna.¹³⁹⁰

“What is abiding? It is the realization of the truths of the noble ones.¹³⁹¹

“What is sincerity? It is uncontrived conduct.

“What is no longer having frowns? It is being without anger.

“What is being pleasant?¹³⁹² It is being good company.

“What is being gentle?¹³⁹³ It is being beneficial to others.¹³⁹⁴

“What is being courteous? It is being welcoming and standing up quickly.¹³⁹⁵

“What is having veneration¹³⁹⁶ for the guru? It is being fearful¹³⁹⁷ of the guru and perceiving the guru as the kalyāṇamitra.

“What is respect for the guru? It is honoring and serving the guru.

“What is being content with occurences?

15.2

ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་སྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཕྲད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསླབ་པ་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་རྣོ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བཟོད་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་ཡི་གེ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གསང་སྔགས་གསུམ་སྦྱོར་བར་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལ་དབྱངས་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྲག་ཅ་ལྟ་བུར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་འཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་ཤིང་། འབྱུང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པ་དང་། ཁུར་བོར་བའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་མྱོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གདམས་པར་བྱ་བ་དང་། མགུ་བར་བྱ་བ་མི་གཏོང་བ་དང་། རང་གི་ཐེག་པའི་ལེགས་པ་མཐོང་བའོ། །དེ་ལ་གནས་པ་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལ་དྲང་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྱོད་ལམ་བཅོས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་བཞིན་ཁྲོ་གཉེར་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཞེ་སྡང་མེད་པའོ། །དེ་ལ་དགེ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འགྲོགས་ན་བདེ་བའོ། །དེ་ལ་མཉེན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ལ་ཕན་པའི་དངོས་པོའོ། །དེ་ལ་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུར་ཤོག་ལེགས་པར་འོངས་སོ། །ཞེས་བྱས་པ་དང་མྱུར་དུ་ལྡང་བའོ། །དེ་ལ་བླ་མ་ལ་གུས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བླ་མ་ལ་འཇིགས་ཤིང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་འདུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་བླ་མ་ལ་སྲི་ཞུ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བླ་མ་ལ་རིམ་གྲོ་དང་གཡོག་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བས་ཆོག་ཤེས་

It is having no attachment to anything that occurs.

“What is never being satisfied with the good actions one has done? It is pursuing every kind of good action and seeking for any good action.

“What is having a pure livelihood? It is being satisfied with anything, using no trickery,¹³⁹⁸ no flattery, not being covetous, and not having the desire to acquire.

“What is not forsaking the solitary life? It is not abandoning dedication to good actions and delighting in residing in a remote place; delighting in dense forests, inaccessible mountain sites, and the interior of caves;¹³⁹⁹ experiencing the joy of the Dharma; not mixing laypeople and renunciants; not having attachment to gain, honors, or praise; rejecting craving; and experiencing the joy of dhyāna. That is not forsaking the solitary life.

“What is the knowledge of successive levels? It is the knowledge of the distinctive result of the śrāvaka, knowledge of the distinctive level of the pratyekabuddha, and knowledge of the distinctive level of the bodhisattva.

“What is always maintaining mindfulness? It is being attentive to impermanence, suffering, emptiness, and the absence of self.

“What is being wise concerning the skandhas, wise concerning the dhātus, and wise concerning the āyatanas? It is having the knowledge of the categories of the skandhas, dhātus, and āyatanas, but having no perception of them.

“What is making one’s higher cognitions manifest to others? It is attaining the four bases of miraculous powers and manifesting miracles.

“What is the elimination of kleśas? It is the elimination of desire, anger, and ignorance.

“What is ceasing engagement with propensities? It is reviling previous foolish conduct and not wishing for the level of the śrāvakas or pratyekabuddhas.

“What is having specific attainments? It is accomplishing a buddha’s strengths,

15.3

པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་མི་ངོམས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞིང་དགེ་བ་གང་ཡིན་ཞེས་ཚོལ་བའོ། །དེ་ལ་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་དང་། ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པ་དང་། ཁ་གསག་མེད་པ་དང་། ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བ་མེད་པ་དང་། རྙེད་པས་རྙེད་པ་ལ་འདོད་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་དགོན་པར་གནས་པ་མི་གཏོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྩོན་པ་མི་འདོར་ཞིང་བས་མཐའི་གནས་མལ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ནགས་སྟུག་པོ་དང་། གཅོང་རོང་དང་། ཕུག་དང་སྨན་ཤོང་དུ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་མི་འདྲི་བ་དང་། རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་མ་ཆགས་པ་དང་། སྲེད་པ་སྤོང་བ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་དགའ་བ་མྱོང་བ་སྟེ། འདི་ནི་དགོན་པ་ལ་གནས་པ་མི་གཏོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ས་ལ་གནས་པ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཤེས་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཤེས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་མི་ཉམས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་ཤེས་ཤིང་དེ་ལ་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ཐོབ་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་སྤོང་བའོ། །དེ་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལེགས་པར་འཇོམས་པ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་གྱི་བྱིས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྨད་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མི་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་

15.4

སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་སྒོམ་པའི་རྒྱུ་འཐུན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པའོ། །དེ་ལ་ལྟུང་བ་ལས་འབྱིན་པ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་པ་དང་། འདུལ་བ་སྡོམ་པའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་པ་གནོན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉེས་པ་བཤགས་པ་དང་། ཕྱིས་སྡོམ་པའི་ལས་དགེ་བའོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་སྲེད་པའི་འཁྲི་ཤིང་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྲིད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་ལ་མི་དམིགས་ཤིང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ནེམ་ནུར་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆད་པ་དང་རྟག་པ་རྣམ་པར་སྤོང་བའོ། །དེ་ལ་ཆོས་སེམས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་པའོ། །དེ་ལ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀུན་འཛིན་ཅིང་སྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་རྣོ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་མ་སྐྱེས་པ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ལ་སྲེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་ས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་གནས་སོ། །དེ་ལ་རི་ལྟ་བུའི་སེམས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་གཏོང་བའོ། །དེ་ལ་མི་གཡོ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དག་གིས་མི་འཕྲོགས་པའོ། །དེ་ལ་མི་སྒུལ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་མི་འཇིག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་རྒྱུན་མི་

fearlessnesses, and discernments.¹⁴⁰⁰

“What is the natural result of meditation? It is the elimination of attachment and aversion.¹⁴⁰¹

“What is skillfulness in eliminating transgressions? It is the restraint of the prātimokṣa and the vinaya.

“What is the prevention of the arising of bad actions? It is confessing bad actions and the virtue of restraining from them in the future.

“What is the elimination of attachment? It is destroying all the creepers of craving for the three existences, developing the good qualities that have not yet been developed,¹⁴⁰² and not losing the good qualities that have been developed.

“What is transcending the existences? It is not focusing the mind upon or engaging the mind with the three realms.

“What is the memory of previous rebirths? It is the knowledge of previous lifetimes.

“What is being free of doubt concerning the ripening of karma? It is rejecting eternalism and nihilism.

“What is the contemplation of phenomena? It is correct contemplation.

“What is seeking to hear the Dharma? It is possessing and meditating upon the piṭaka of the śrāvakas, the piṭaka of the pratyekabuddhas, and the piṭaka of the bodhisattvas.

“What is having sharp knowledge? It is knowing the nonorigination of phenomena to be like a dream.

“What is craving for wisdom? It is seeking wisdom.

“What is the realization of wisdom? It is the attainment of the highest, complete enlightenment.

“What is the level of a noble being? It is the state of bodhisattva training.

“What is having a mind like a mountain? It is not abandoning the aspiration to enlightenment.

“What is being unshakable? It is not being led astray by the kleśas.

“What is being immovable? It is the mind not being engaged with any attribute.

“What is irreversibility?¹⁴⁰³ It is the unimpaired six perfections, and the continuous vision of the buddhas who reside in other worlds.

15.5

འཆད་པར་མཐོང་བའོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཉེ་བར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་སྡིག་པའི་ལས་ལ་སྨོད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡོམ་པ་དང་སྡིག་པ་རྣམས་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པ་དང་། སྲིད་པའི་སྲེད་པ་དང་། ཁྲོ་བ་མི་སྐྱེད་པའོ། །དེ་ལ་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་རི་མོར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་མེད་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འགྲོ་བ་ལྔ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བཟོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཚིག་གི་མཚམས་སྦྱར་བ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལྡེམ་པོ་ངག་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་དབེན་ཞིང་མངོན་པར་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་ཁམས་གསུམ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའོ། །དེ་ལ་སེམས་མ་གོད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་མ་ཆགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའོ། །དེ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་སྲུང་བ་དང་། མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་སྲུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྨོད་པ་རྣམས་ཆོས་དང་འཐུན་པས་ཚར་གཅོད་པའོ། །དེ་ལ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྲེལ་ཡོད་པས་

“What is the natural result of good qualities?¹⁴⁰⁴ It is being near to the highest, complete enlightenment.

“What is the abhorrence of bad qualities? It is restraint and not performing bad actions in the first place.

“What is being free of behavior caused by the kleśas? It is being free of that which is caused by ignorance, craving for existence, and anger.

“What is never abandoning the training? It is conviction in the ripening of karma, and having veneration for the buddhas.

“What is being established in samādhi? It is a one-pointed mind that is skilled in the nonproduction and nonperishing of the phenomena of the mind and mental events.¹⁴⁰⁵

“What is the knowledge of the thoughts of beings? It is the wisdom that knows the superior and inferior faculties of beings.

“What is the knowledge of the various rebirths of beings? It is the knowledge of the different states of the five kinds of existence.

“What is knowledge of the infinite? It is the effortless knowledge of mundane and supramundane skills.

“What is the knowledge of the intended meaning of words? It is the knowledge of the intended meaning of the Tathāgata’s words.

“What is the rejection of living in a home? It is leaving home for physical and mental solitude.

“What is finding no joy in the three realms? It is seeing the realms for what they truly are.

“What is having a motivation that is not discouraged? It is not giving up the motivation and not giving up meditation.

“What is having no attachment to phenomena? It is the renunciation of all that one has affection for.

“What is having possession of the sacred Dharma? It is preserving the Buddha’s enlightenment, and possessing sūtras such as this.

“What is protecting the Dharma? It is subjugating, in a way that is in accord with the Dharma, those who malign the Buddha’s Dharma.

“What is conviction in the ripening of karma?

It is forsaking bad actions through a sense of shame, and dedicating oneself to seeking good qualities.

“What is skill in the vinaya? It is the knowledge of what are natural transgressions and what are not natural transgressions, and the knowledge of what are proscribed transgressions and what are not proscribed transgressions.

“What is the pacification of disputes? It is the avoidance of gatherings.

“What is the absence of discord and the absence of quarrels? It is the absence of desire for worldly conversation.

“What is having reached the level of patience? It is enduring harm to the body and mind.

“What is maintaining patience? It is maintaining equanimity and not losing one’s patience when others speak badly, saying unpleasant words.¹⁴⁰⁶

“What is skill in examining phenomena? It is distinguishing the skandhas, dhātus, and āyatanas, distinguishing the aspects of kleśas and purification, and not objectifying them.

“What is skill in gaining certainty concerning phenomena? It is the inexpressibility of all phenomena.

“What is the knowledge of distinguishing between the words for phenomena?¹⁴⁰⁷ It is the accomplishment of the differentiation of all phenomena.

“What is skill in the presentation of the words for phenomena?¹⁴⁰⁸ It is teaching phenomena exactly as they are.

“What is the knowledge of the skill of presenting the distinction between words that have meaning and words that do not have meaning?¹⁴⁰⁹ It is that the nature of phenomena cannot be taken away from or added to.

“What is knowledge of the past? It is the knowledge of causes.

“What is knowledge of the future? It is the knowledge of contributing factors.

“What is the knowledge of the equality of the three times? It is the true nature of the way of things, which is that there is no differentiation to be made between all phenomena.¹⁴¹⁰

“What is the knowledge of the purity of the three aspects of actions? It is not objectifying and having no mental engagement with phenomena of the past, future, or present.

“What is the knowledge of the body’s condition? It is mindfulness of the body.

15.6

སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་སྤོང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའོ། །དེ་ལ་འདུལ་བ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་ལྟུང་བ་དང་། ལྟུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་དང་། བཅས་པའི་ལྟུང་བ་དང་། ལྟུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་རྩོད་པ་རྣམ་པར་ཞི་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའོ། །དེ་ལ་འཐབ་པ་མེད་པ་དང་། རྩོད་པ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་གཏམ་མི་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་བཟོད་པའི་ས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པ་བཟོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་བཟོད་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་གྱིས་ངན་དུ་སྨྲས་པ་དང་། ངན་དུ་བརྗོད་པའི་ཚིག་གི་ལམ་རྣམས་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་ཅིང་བཟོད་པ་མི་འདྲལ་བའོ། །དེ་ལ་ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དེ་དག་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བསྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་འདྲེས་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་བླང་བ་དང་། གཞག་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྐྱེན་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མེད་པའི་དངོས་པོའི་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་དམིགས་ཤིང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ལ་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་

“What is the knowledge of the mind’s condition? It is not objectifying the mind.

“What is guarding¹⁴¹¹ conduct? It is conduct that is unsullied.

“What is having unshakable conduct? It is conduct without error.¹⁴¹²

“What is uncontrived conduct?¹⁴¹³ It is being free of the desire for bad actions.

“What is having attractive conduct?¹⁴¹⁴ It is the mind being focused upon engagement with the Dharma, speaking rationally, being aware of time, and teaching the Dharma correctly.

“What is knowledge of the world? It is the knowledge of going and coming.

“What is unrestrained generosity? It is not holding on to things and being without miserliness.

“What is being openhanded?¹⁴¹⁵ It is having a virtuous nature.

“What is having a mind without fixation? It is having unsullied faith.

“What is having a sense of self-respect? It is not being talkative.¹⁴¹⁶

“What is having a sense of modesty? It is that which is not evident to others.¹⁴¹⁷

“What is an abhorrence of negative aspirations? It is understanding what are the qualities of foolishness, and not associating with them.

“What is not forsaking the qualities of purification? It is being stable in commitments.

“What is maintaining correct conduct? It is developing disciplined conduct.

“What is joyful conduct? It is the contemplation of virtuous qualities.

“What is standing up to welcome gurus and presenting them with a seat? It is overcoming pride and not being lazy.

“What is the elimination of pride? It is not objectifying or depending upon a self.

“What is controlling the mind? It is the knowledge of how not to lose good qualities.

“What is the knowledge of generating enthusiasm? It is the knowledge of how not to lose the results of diligence.

“What is the knowledge of discernment? It is the wisdom that understands the truth exactly as it is.

“What is the realization of wisdom? It is the realization of both mundane and supramundane qualities.

“What is being without ignorance? It is not imposing embellishments on phenomena as they truly are.

“What is the knowledge of the processes of the mind?

15.7

དྲན་པའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་ལམ་སྲུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་འདི་བསླད་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་ལམ་མི་འཁྲུགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བ་མི་སྤྱོམས་པའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡིག་པ་འདོད་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་དང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ལ་ཞུགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རིགས་པར་སྨྲ་བ་དང་། དུས་ཤེས་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕར་འགྲོ་བ་དང་། ཕྱིར་འོང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ལྷུག་པར་གཏོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་རྣམས་མི་སྦེད་པ་དང་། སེར་སྣ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ལག་བརྐྱང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འགེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དད་པ་རྙོག་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཁྲེལ་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མུ་ཅོར་མི་སྨྲ་བའོ། །དེ་ལ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་མི་དགེ་བའི་སེམས་སྨད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱིས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པ་དང་། དེ་དག་དང་མི་འགྲོགས་པའོ། །དེ་ལ་སྦྱངས་པ་མི་གཏོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡི་དམ་ལ་བརྟན་པའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྱོད་པ་ལ་བརྟུལ་བ་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་ལ་དགའ་བ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ལ་སེམས་པའོ། །དེ་ལ་བླ་མ་དག་གི་སྟན་འདིང་ཞིང་ལྡང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ང་རྒྱལ་བཅོམ་ཞིང་སྙོམ་ལས་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ང་རྒྱལ་ཚར་གཅོད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་མི་དམིགས་ཤིང་རྩོམ་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་གཟུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དཀར་པོའི་ཆོས་ཆུད་མི་ཟ་བར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་སྤྲོ་བར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཆུད་མི་ཟ་བར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདེན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །དེ་ལ་མི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན།

15.8

འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་པ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཟས་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་རྣོ་བའོ། །དེ་ལ་སྒྲ་བརྗོད་པ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་དོན་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆད་པའོ། །དེ་ལ་གནོད་པ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྲིད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་དང་། གཞན་དག་ཀྱང་སྲིད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ལ་འཛུད་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་སྟེན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་མི་འབྲལ་བའོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་འགྲོགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཉན་ཐོས་ལ་སྟེན་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པ་ཅན་དང་། ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་སྤོང་བའོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་མི་འདོར་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པའི་ཚེར་མ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང་། བསམ་གཏན་མི་གཏོང་ཞིང་དགའ་བ་མི་འདོར་བའོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་ལ་མ་ཆགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་མོས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་མོས་པ་དང་། གོང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་མོས་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་གནས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཤེས་པར་དཀའ་བ་རྣམས་གཞན་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་མིང་གི་བརྡ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་རྣམས་མིང་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །དེ་ལ་བརྟགས་པའི་ཐ་སྙད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དོ། །དེ་ལ་བཏགས་པ་འཇོམས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བརྗོད་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་བའི་ཉེས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་རྙེད་པ་མི་འདོད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པར་འདོད་པ་ཉུང་བའོ། །དེ་ལ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་མི་ལེན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གདུང་བ་མེད་པ་དང་། སྡིག་པ་འདོད་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལ་

It is the knowledge of the absence of creation and destruction.

“What is the knowledge of accomplishment and definite accomplishment?¹⁴¹⁸ It is sharp wisdom.

“What is the knowledge of all language? It is correctly teaching the Dharma.

“What is the knowledge of presentation?¹⁴¹⁹ It is the knowledge of correct engagement.

“What is the knowledge of attaining certainty in meaning? It is cutting through the skandha of mental activities.

“What is abandoning that which is harmful? It is transcending existence and causing others to transcend existence.

“What is relying upon excellent beings? It is not being apart from a buddha.

“What is being together with excellent beings? It is attending upon buddhas, bodhisattvas, pratyekabuddhas, and śrāvakas.

“What is avoiding bad beings? It is avoiding those who are fixated on perceptions and those who are lazy.

“What is delighting¹⁴²⁰ in dhyāna?¹⁴²¹ It is avoiding the thorns of desire, not forsaking dhyāna, and not abandoning joy.

“What is not clinging to dhyāna? It is wishing to transcend the three existences, wishing to ripen beings, and wishing for the light of higher wisdom.

“What is the utilization of the higher cognitions? It is teaching to others, through the five higher cognitions, the Dharma teachings of the Buddha that are difficult to understand.

“What is the knowledge of assigned names? It is the understanding that names are without reality.

“What is the use of designations? It is worldly usage.

“What is employing designations? It is the knowledge of speaking.

“What is disillusionment with saṃsāra? It is reflecting upon the harm of saṃsāra.

“What is not being motivated by material gain? It is having few desires.

“What is having no interest in gain or honors? It is being free of regret and free of the wish to commit sinful actions.

15.9

བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྔགས་པ་མི་ལེན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བ་མི་སྤྱོམས་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་བར་ཆད་དུ་རིག་པའོ། །དེ་ལ་བཀུར་སྟི་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལ་བསྟི་སྟང་མེད་པ་ལ་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་མི་གཏོང་བའོ། །དེ་ལ་སྨད་པས་མི་འཁྲུགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་སྟོད་པ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཚོལ་ཞིང་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་རྙེད་པ་མེད་ཀྱང་སེམས་འགོང་བ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་གིས་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་ཁྱིམ་པ་དང་མི་སྟེན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟང་ཟིང་ཅི་ཡང་རྣམ་པར་སྤོང་བའོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་མི་སྟེན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་། རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ལྔ་རྣམ་པར་སྤོང་བའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རབ་ཏུ་སྤྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་སྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་རྗེས་སུ་སྲུང་བའོ། །དེ་ལ་ཆོ་ག་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་གི་དགེ་བའི་ཆོས་རྗེས་སུ་སྲུང་བའོ། །དེ་ལ་རིགས་སུན་པར་མི་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་ཀྱི་ཁེ་རྣམ་པར་སྤང་བའོ། །དེ་ལ་བསྟན་པ་སྲུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནན་ཏན་ནོ། །དེ་ལ་སྨྲ་བ་ཉུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཞི་གནས་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་མཉེན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་ཚིག་གི་ལན་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལན་དང་། ཡང་ལན་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཚར་གཅོད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་དང་། རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཀླན་ཀ་ཚོལ་བ་ཚར་གཅོད་པའོ། །དེ་ལ་དུས་སུ་འགྲོ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དུས་ཤེས་པའོ། །

“What is not being upset by criticism? It is the knowledge that comprehends the skandhas and the dhātus.

“What is not being fixated upon praise? It is not making known one’s good actions, and it is knowing gain and honor to be obstacles.

“What is indifference to respect? It is understanding the ripening of karma.

“What is not being upset by lack of respect? It is not forsaking the practice.

“What is being undisturbed by disrespect? It is being aware of worldly qualities.

“What is being indifferent to praise? It is seeking good actions and abandoning worldly life.

“What is not being disheartened when there is no gain? It is being aware of the qualities that oneself has given rise to.

“What is not associating with householders? It is avoiding any kind of worldly enjoyment.¹⁴²²

“What is not associating with renunciants?¹⁴²³ It is avoiding that which is inappropriate and seeking that which is appropriate.¹⁴²⁴

“What is avoiding that which is outside the scope of correct conduct? It is abandoning the five obscurations.

“What is acting within the scope of correct conduct? It is meditation on the four mindfulnesses.

“What is the perfection of conduct? It is its perfect preservation.

“What is rejecting incorrect conduct? It is preserving your good qualities.

“What is not dishonoring your family? It is avoiding profiting from wisdom.

“What is preserving the teaching? It is the determined seeking of the Dharma and practicing the Dharma in accord with the Dharma.

“What is speaking little? It is the attainment of śamatha.

“What is speaking softly? It is the attainment of vipaśyanā.¹⁴²⁵

“What is skillfulness in answers? It is the knowledge of replies and rejoinders.

“What is defeating opposition? It is the correct presentation and teaching of the Dharma and defeating those who believe in objective reality.¹⁴²⁶

“What is arriving at the right time? It is knowledge of the time.

15.10

དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡིད་མི་རྟོན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱིས་པའི་ཆོས་ལ་སྐྱོན་དུ་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་བརྙས་པ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་ནོར་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པའོ། །དེ་ལ་དབུལ་པོ་རྣམས་ལ་མི་སྨོད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་བློའོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ལྟུང་བ་ལས་བྱུང་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པའོ། །དེ་ལ་ཕན་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་བའི་བློ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་གདགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཞན་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་གཟུད་པའོ། །དེ་ལ་ཟང་ཟིང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། གཞན་ལ་ཟང་ཟིང་གིས་ཕན་འདོགས་པའོ། །དེ་ལ་སོགས་པའི་གནས་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟང་ཟིང་ལ་སྨོད་པ་དང་། སྲུང་བའི་ཉེས་པ་མཐོང་བའོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྔགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་རིག་པའོ། །དེ་ལ་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སྨད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་ལ་གཡོ་མེད་པར་སྟེན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་པ་དགེ་བའོ། །དེ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པས་མགྲོན་དུ་གཉེར་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ལ་བདེ་བ་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་སྨྲས་པ་བཞིན་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་པ་དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བ་གང་ཡིན་ཞེས་ཚོལ་ཞིང་འདྲི་བའོ། །དེ་ལ་དགའ་བ་མྱོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཤེས་པ་དང་ལུང་གི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་དཔེ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདྲ་བ་ཤེས་པ་དང་། གདམས་པ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་སྔོན་བྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་

“What is not relying on ordinary people?¹⁴²⁷ It is seeing the qualities of the foolish to be faults.

“What is not having contempt for those in suffering?¹⁴²⁸ It is having impartiality toward all beings.

“What is giving wealth to those who are in suffering?¹⁴²⁹ It is giving them worldly goods.

“What is not rebuking the poor? It is having kindness toward others.

“What is having compassion for those whose conduct is incorrect? It is saving others from transgression and establishing them in correct conduct.

“What is having that which will bring benefit to others? It is benefiting others.

“What is having a compassionate mind? It is consideration of the future suffering of beings.

“What is benefiting others through the Dharma? It is bringing others correctly into the Dharma.

“What is giving away material wealth? It is giving away whatever has been accumulated and benefiting others through material things.

“What is not hoarding? It is renouncing material wealth and seeing it as harmful to the maintenance of correct conduct.

“What is praising correct conduct? It is the knowledge of the result¹⁴³⁰ of correct conduct.

“What is condemning incorrect conduct? It is the understanding of the faults of incorrect conduct.

“What is unwaveringly attending upon those who have correct conduct? It is the knowledge that perceives those who have correct conduct to be difficult to find.

“What is giving up all possessions? It is having a virtuous motivation.

“What is welcoming others¹⁴³¹ with a higher motivation? It is wishing to benefit others.

“What is doing exactly what one has said one will do? It is having a completely virtuous motivation.

“What is perpetual application? It is seeking for and inquiring about any virtue.

“What is having veneration¹⁴³² and experiencing joy? It is knowledge through realization and knowledge through scripture.

“What is the knowledge of using examples? It is having the knowledge of similarities and the knowledge of teaching.

“What is being skilled concerning past lifetimes? It is remembering lifetimes

15.11

དྲན་པ་དང་། ཐོས་པ་མང་བའོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ལ་ཤིན་ཏུ་འདུན་པ་དང་། གཞན་དག་ཀྱང་སྤྲོ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཐབས་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སོ་སོར་འཆགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་ལ་མཚན་མ་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་རྟོགས་ནས་དངོས་པོ་རྣམ་པར་འཇིག་པའོ། །དེ་ལ་འདུ་ཤེས་ཟློག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་འདོར་བའོ། །དེ་ལ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་འདོར་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་མདོ་སྡེ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་རྣམས་དཔེ་དང་རྟོགས་པ་བརྗོད་པས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགོག་པ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་མི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་མི་གཡོ་བ་དང་། མི་འཁྲུག་པའོ། །དེ་ལ་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གནས་སྨད་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་ཤིང་སྟོབས་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གནས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པའོ། །དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ནུས་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་གཅིག་པུར་དགའ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་འཛིའི་ཉེས་པ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང་། ཆོས་དཀར་པོ་མི་གཏོང་བའོ། །དེ་ལ་ཤེས་ཀྱི་ཁེ་ཆུང་ངུས་ཆོག་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ངན་ངོན་གྱིས་མགུ་བའོ། །དེ་ལ་སེམས་ལ་རྙོག་པ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གནོན་པའོ། །དེ་ལ་བལྟ་བར་བྱས་པ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་སྤོང་བའོ། །དེ་ལ་གཟུངས་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་རྣམས་

and having received many teachings.

“What is putting roots of merit first? It is having a strong longing for enlightenment and also inspring that in others.

“What is skill in methods? It is being skilled in confession, rejoicing, supplication, and the dedication of the roots of goodness.

“What is the negation of attributes? It is realizing that all phenomena are like a dream, and the extinction of things.

“What is turning away from conceptualization? It is the rejection of error.

“What is the knowledge of the characteristics of things?¹⁴³³ It is the knowledge of things having no characteristics.

“What is skill in the accomplishment of the sūtras? It is teaching through describing accurately the understanding of, and the examples for, good and bad qualities.

“What is certainty in the truth? It is the cessation of consciousness, and the nonarising of names-and-form.

“What is the direct experience of liberation? It is not wavering from the samādhi that is like a vajra.

“What is the single teaching? It is not being reborn in the inferior state of a tīrthika.

“What is the attainment of fearlessness? It is understanding the Buddha’s Dharma and developing the strength of dhyāna.¹⁴³⁴

“What is the basis¹⁴³⁵ of correct conduct? It is the restraint of the body and the prātimokṣa vows.

“What is entering into samāpatti? It is being free of desire for the three existences.

“What is the attainment of wisdom? It is the knowledge of power and having no objectification.

“What is delighting in solitude? It is avoiding the faults from being with others and not forsaking good qualities.

“What is contentment with having no high reputation? It is being pleased with whatever there is.

“What is the absence of pollution in the mind? It is the suppression of the obscurations.

“What is rejecting incorrect views? It is rejecting the view of objective reality.

“What is the attainment of mental retention?

It is teaching correctly and without impediment the Dharma just as it has been seen.

“What is the entrance into knowledge?¹⁴³⁶ It is the entrance into the true nature.

“What is the basis? It is the basis of correct conduct.

“What is the ground? It is the ground of the mind.

“What is the foundation? It is the foundation of faith.

“What is the practice? It is the practice of the path.

“What is the knowledge¹⁴³⁷ of the cause? It is the knowledge that ignorance is the cause of saṃsāra.

“What is the method? It is knowledge¹⁴³⁸ as the method of liberation.

“What is the way? It is the way of the rejection of craving.

“What is the doorway? It is abandoning faults.

“What is the path? It is the knowledge of impermanence, suffering, emptiness, and selflessness.

“What is the level?¹⁴³⁹ It is the tenfold level¹⁴⁴⁰ of the absence of aspiration.

“What is being free from rebirth?¹⁴⁴¹ It is putting an end to rebirth.

“What is the level of knowledge? It is being free of stupidity.

“What is the elimination of ignorance? It is the elimination of stupidity.

“What is the basis of wisdom? It is without a basis.

“What is the level of spiritual practice? It is meditation on the qualities of the thirty-seven aspects of enlightenment.

“What is the scope of practice of the bodhisattvas? It is composed of the six perfections.

“What is attending upon wise beings? It is attending upon buddhas.

“What is rejecting those who are not wise beings? It is rejecting tīrthikas who have the view of objective reality.

“What is the teaching of the tathāgatas? It is liberation through knowledge of the true nature, having gained the strengths of buddhahood.

“What is the level of buddhahood? It is the attainment of all good qualities.

“What is meant by the wise rejoicing in it? It means the buddha bhagavāns, and the śrāvakas of the past, future, and present, rejoicing.

“What is meant by the foolish rejecting it? It means that it is difficult for all who are foolish to understand.

15.12

ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རང་བཞིན་ལ་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་གནས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གནས་སོ། །དེ་ལ་གཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་གཞིའོ། །དེ་ལ་རྟེན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དད་པ་ལ་རྟེན་པའོ། །དེ་ལ་ནན་ཏན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལམ་གྱི་ནན་ཏན་ནོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པ་འཁོར་བའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་རིགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རིགས་པ་ནི་ཐར་པའི་རིགས་པའོ། །དེ་ལ་ཚུལ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྲེད་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་པའོ། །དེ་ལ་སྒོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉེས་པ་སྤངས་པའོ། །དེ་ལ་ལམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྨོན་པ་མེད་པའི་ས་བཅུའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་བཅད་པའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྨོངས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་མི་ཤེས་པ་སྤངས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཏི་མུག་སྤངས་པའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་གནས་པའོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་ཆོས་རྣམས་སྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་སྟེན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལ་སྟེན་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་སྤངས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་དམིགས་པར་ལྟ་བ་རྣམས་རྣམ་པར་སྤོང་བའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་ལ་གནས་པ་ནས་རང་བཞིན་ཤེས་པས་ཐར་པའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་མཁས་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ཉན་ཐོས་དག་གིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ། །དེ་ལ་བྱིས་པ་དག་གིས་སྤངས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱིས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རིག་པར་དཀའ་བའོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་

15.13

ཀྱིས་ཤེས་པར་དཀའ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གི་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྙེད་པར་དཀའ་བ་དང་རྩི་ཆེན་པོར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་སྟོབས་བཅུ་དག་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དཀའ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཚངས་པ་དག་གིས་ཕྱག་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐར་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་ཀླུ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གནོད་སྦྱིན་དག་གིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལམ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མིའམ་ཅི་དག་གིས་ཕྱག་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐར་པའི་རབ་ཏུ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དག་གིས་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་བ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གིས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མཁས་པ་དག་གིས་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནོར་བླ་ན་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་དགུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ཟང་ཟིང་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ན་བ་རྣམས་ཀྱི་རྩི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མཛོད་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྤོབས་པ་མི་ཟད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མྱ་ངན་དང་བྲལ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གནོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དོན་མེད་པར་རྟོགས་ཤིང་འབྱུང་བ་དང་།

“What is meant by it being difficult for the śrāvakas and pratyekabuddhas to know? It means that the Buddha’s Dharma is inconceivable.

“What is meant by it not being the level of the tīrthikas? It means that their level is the false pride of a practitioner.

“What is meant by the bodhisattvas¹⁴⁴² possessing it? It means that it is difficult to obtain and is a great medicine.¹⁴⁴³

“What is meant by its being realized by those who have the ten strengths? It means that it is an arduous practice.

“Why should the devas make offerings to it? They should do so in order to attain every happiness.

“Why should Brahmā praise¹⁴⁴⁴ it? Because it is a practice that brings the attainment of all liberations.

“Why should the nāgas pay homage to it? Because it destroys all habitual tendencies.

“Why should the yakṣas rejoice in it? Because it closes the pathways to all the lower realms.

“Why should the kinnaras praise it in song? Because it brings the attainment of all the happiness of liberation.

“Why should the mahoragas laud it? Because it destroys saṃsāra.

“Why should the bodhisattvas meditate on it? Because it brings the attainment of omniscient wisdom.

“Why should the wise comprehend it? Because it brings the attainment of irreversibility.

“Why is it the highest wealth? Because it brings the attainment of an excellent rebirth as a deva or human and it brings the attainment of liberation.

“Why is it immaterial generosity? Because it destroys all the kleśas.

“Why is it a medicine for the sick? Because it brings desire, anger, and ignorance to an end.

“Why is it a treasure of wisdom? Because it is meditation.

“Why is it unceasing eloquence? Because it is truly correct knowledge and vision.

“Why is it freedom from misery? Because it is the realization that harm and suffering are meaningless

15.14

སྡུག་བསྔལ་བདག་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་དག་གི་གཟིངས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པ་དག་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆུ་བོའི་ནང་དུ་སོང་བ་དག་གི་གྲུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྙན་པ་འདོད་པ་དག་གི་གྲགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པའི་རྩིའི་སྦྱིན་བདག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དང་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ཐར་པའི་སྦྱིན་བདག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྟོབས་བཅུ་དག་གིས་བསྟོད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་སྙེད་པར་དཀའ་བའི་སྦྱིན་བདག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་འདི་ལ་བསླབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཅན་དག་གི་བཏང་སྙོམས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བྱམས་པས་ཞེ་སྡང་ཞི་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་རྣམས་དབུགས་འབྱིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པ་དག་གི་ནན་ཏན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དང་ཆོས་ཀྱི་དམ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ནས་ཚུ་རོལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་འཕྲོགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་དང་། ཐར་

and that suffering has no self.

“Why is it the comprehension of the entire three realms? Because it is the realization that they are like dreams and illusions.

“Why is it a raft¹⁴⁴⁵ for crossing to the other shore? Because it is the meditation on impermanence, suffering, and emptiness by those who have the higher motivation of desiring to attain nirvāṇa.

“Why is it like a boat for those in the middle of a river? Because it brings the attainment of nirvāṇa.

“Why is it fame for those who wish for renown? Because it brings the attainment of vast qualities.

“Why do the buddhas praise it? Because it is the benefactor that provides a medicine with infinite good qualities.

“Why do the tathāgatas laud it? Because it is the benefactor that provides all qualities and happiness and liberation.

“Why do those who have the ten strengths praise it? Because it is the benefactor that provides the precious Dharma that is difficult to find.

“Why is it the quality¹⁴⁴⁶ of the bodhisattvas? Because it is the acquisition of training in the Dharma.

“Why is it the equanimity of those with compassion? Because it is the activity that accomplishes a buddha’s deeds.

“Why is it the love that brings evil to an end? Because it provides the remedy.

“Why does it provide relief for those who follow the Mahāyāna? Because it fulfills all the wishes for the Buddha’s Dharma.

“Why is it the diligent practice of those with a lion’s roar? Because it brings the attainment of the best Dharma, the superior Dharma.

“Why is it the path of the wisdom of the buddhas? Because it brings the attainment of all good qualities.

“Why is it the seal upon all phenomena? Because it brings the realization of this side from the other side.

“Why is it the accomplishment of omniscient wisdom?¹⁴⁴⁷ Because it eliminates all bad qualities, accomplishes all good qualities,

15.15

པ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་གི་བདེ་བ་དང་དགའ་བ་དང་། མགུ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བདུད་ཀྱི་སྡེ་རྣམས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོབས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བདེ་བར་འགྲོ་བའི་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཙེ་བ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་དོན་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དགྲའི་ནང་དུ་སོང་བའི་སྐྱབས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ལོག་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ཕམ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་དང་ལྡན་པས་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཚར་གཅོད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་དང་ལྡན་པས་མུ་སྟེགས་ཅན་ཚར་གཅོད་པའོ། །དེ་ལ་མི་འཇིགས་པའི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་དང་། ཕྱིར་བརྟག་པ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྟོབས་རྣམས་ཡང་དག་པར་བཙལ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་ལོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ཀྱི་སྔ་ལྟས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྒྱན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཐར་པ་འདོད་པ་དག་གི་དགའ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐོག་མ་དང་དབུས་དང་ཐ་མར་དགེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བུའི་ཐུ་བོ་དག་གི་དགའ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕའི་ནོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནོར་མྱོང་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང་། དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞན་མ་ཡིན་པར་གསོ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དྲི་མ་ཐམས་ཅད་སྤོང་

and brings liberation to all beings.¹⁴⁴⁸

“Why is it the pleasure garden of bodhisattvas? Because their every happiness, joy, and pleasure bring happiness to all beings.

“Why does it terrify the māras? Because it accomplishes all the strengths and because it brings all the kleśas to an end.

“Why is it the knowledge of those who have reached happiness? Because it is the cessation of all distress.¹⁴⁴⁹

“Why is it the benefit from those who accomplish benefit? Because it brings the accomplishment of all good fortune.

“Why is it the refuge for those among enemies? Because it brings defeat to all those who believe in objective reality and have wrong views.

“Why is it the subjugation of adversaries by those who have the Dharma? Because it brings the defeat of the tīrthikas by those who have the Dharma.

“Why is it the expression of truth for those who have fearlessness?¹⁴⁵⁰ Because it brings the tranquility¹⁴⁵¹ of having analyzed well and analyzed precisely¹⁴⁵² all phenomena.

“Why is it the correct search for the strengths? Because it is a practice that is not incorrect.

“Why is it the omen for the eighteen unique qualities of a buddha? Because it brings the attainment of all good qualities.

“Why is it an adornment? Because it brings the attainment of the thirty-two primary signs of a great being.

“Why is it the delight of those who desire liberation? Because it is good in the beginning, the middle, and the end.

“Why is it the joy of the eldest sons? Because it brings the attainment of experiencing their father’s wealth, the Buddha’s wealth.

“Why is it the completion of buddha wisdom? Because it brings the maintenance of all good qualities and the attainment of the cultivation of all good qualities and nothing else.

“Why is it not the level of śrāvakas or pratyekabuddhas? Because it brings the accomplishment of the vast, inconceivable qualities of buddhahood.

“Why is it the purity of the mind? Because there is the elimination of all stains.