Vicaratrayi 13.1.14
Vicāratrayī 13.1.14
- Language
- Sanskrit
13.1.14
kāryaṃ nāma kiṃcidupapannaṃ bhavettadā tatkāraṇābhyupagamo'pi sutarāmupapanno bhavet | yadā tu kāryamadhiṣṭhānamantareṇa na pratibhāti
svataśca svarūpaṃ na kiṃcidvindati tasya kāryatvāsaṃbhavena kāraṇābhyupagamasyānavakāśātkāryakāraṇabuddhyanudaya evāvidyānāśaḥ kāryasahita ityucyate | yathā 'yadagne rohitaṃ rūpaṃ tejasastadrūpaṃ yacchuklaṃ
tadapāṃ yatkṛṣṇaṃ tadannasya tadapāgādagneragnitvaṃ' ityatrāgniparīkṣāyāmagnerasaṃbhavādagnyapādakāvidyānāśastathā kāryamātre sattāprakāśayorbrahmamātratve'sadaprakāśasya śaśaśṛṅgatulyasya kāryasya āpādakā'vidyānāśaḥ | avidyā'saṃbhava evāvidyānāśa ucyate | ataeva avidyāstītyavidyāyāmevāstitvaprakalpanamiti sureśvarāḥ | avidyākārye
satyevāvidyākalpanamiti tadarthaḥ | etāvatā'vidyānāśārthaṃ vṛttivyāptyaṅgīkāro niṣphalaḥ | aṅgīkṛtāyāmapyasaṃbhavastasyā iti kalitam | 'aprameyaṃ paraṃ dhruvami'ti śruteḥ | 'mānaṃ prabodhayantaṃ bodhaṃ mānena
ye bubhutsante | edhobhireva dahanaṃ dagdhuṃ vāñchanti te mahātmāna'
ityācāryāḥ | 'yato vāco nivartanta' iti śrutivyākhyāvasare svasminsvapraveśāyogādityānandagirayaḥ | kiṃca brahmaṇasturīyasya nirākāratvādvuddheipratyaktvācca buddherbrahmākāratvaṃ nāmākāraparityāga eva
paryavasyati | sāca na vṛttiḥ kutastarāṃ vṛttivyāptiḥ
nanu tathātve brahmabodho na syāditi cenna | svayaṃ bodharūpasya na
bodhāntarākāṅkṣā kiṃtu bodhayogena bhāsamāneṣu bodhabhedanirāse