Pramāṇa · Search · About · API

Vicaratrayi 13.1.15

Vicāratrayī 13.1.15

Language
Sanskrit

13.1.15

bodhaḥ svamātro'vatiṣṭhate | ataeva vedāntavacanāni viṣayavimukhīkaraṇārthānīti bhāṣyam | sati bhedagrahe viṣayāṃsumukhyasya durvāratvānnirāste ca bhede svamātratvena viṣayāṃsāmukhyāsaṃbhavātpratyagvithrāntirārthikīti tātparyam | atratu viśvataijasayoḥ prāpte sthūlasūkṣmayoḥ
kāraṇe cābhedamavagāhya viśiṣṭapraṇavārthe turīye'vasthātrayabhāvābhāvasākṣiṇi svayamahamātmā nijamityādiśabdite'bhedākāṅkṣāvattāmālokya tatsaṃgamasamaye tena turīyeṇa vyāptā turīyameva bhavati
buddhiḥ śabdaśca | yathā vahniyantramapīprajvalitavahnisaṃgamasamaye eva
vahnirbhavati na svarūpeṇa tiṣṭhati nāpi vahniṃ vyāpnoti nāpyutthāsyati | tathāca bhāṣyam—kṣīṇe tu makāre bījabhāvakṣayādamātre
oṃkāre gatirna vidyate kvacidityarthaḥ | amātro mātrā yasya nāsti
so'mātra oṃkāraścaturthasturīya ātmaiva kevalo'bhidhānābhidheyarūpayorvāṅmanasayoḥ kṣīṇatvādavyavahāryaḥ prapañcopaśamaḥ śivo'dvaitaḥ
saṃvṛttaḥ | evaṃ yathoktavijñānavatā prayukta oṃkārastrimātrāstripād
ātmaiva saṃviśatyātmanā svenaiva svaṃ pāramārthikamātmānaṃ ya evaṃ
veda | paramārthadarśināṃ brahmavidāṃ tṛtīyaṃ bījabhāvaṃ dagdhvātmānaṃ
praviṣṭa iti na punarjāyate turīyasyābījatvāt | nahi rajjusarpaviveke
rajjvāṃ praviṣṭaḥ sarpo buddhisaṃskārātpunaḥ pūrvavattadvivekināmutthāsyati | mandamadhyamadhiyāṃ tu pratipannasādhakabhāvānāṃ sanmārgagāmināṃ
saṃnyāsināṃ mātrāṇāṃ pādānāṃ ca kṛtasāmānyavidāṃ yathāvadupāsyamāna oṃkāro brahmapratipattaye ālambanībhavatīti | mātrātrayasya