Pramāṇa · Search · About · API

Vicaratrayi 13.1.5

Vicāratrayī 13.1.5

Language
Sanskrit

13.1.5

śaktiryuktā | kiṃca jīvasya brahmaśarīratayā brahmātmatvaṃ vadatā ‘tattvamasī’tyatra tatpadaṃ nirastasamastadoṣamanavadhikātiśayāsaṃkhyeyakalyāṇaguṇāspadaṃ jagadudayavibhavalayalīlaṃ brahma pratipādayati, samānādhikaraṇaṃ tvaṃpadaṃ cācidviśiṣṭaṃ jīvaśarīraṃ brahmācaṣṭe, iti padadvayārthaṃ nirṇīya prakāradvayaviśiṣṭaikaparatvātsāmānādhikaraṇyasyeti
jīvāntaryāmibrahmaṇo jagatkāraṇabrahmābhedaḥ kathitastanmandaprajñaramaṇīyam | tvaṃpadasya jīvāntaryāmivācakatvābhāvāt | anyathā tvaṃ
mūrkha ityādau brahmaṇo mūrkhatvāpatteḥ | antaryāmiṇaḥ saṃbodhyatvābhāvādasipadāsaṃgatyāpatteḥ śvetaketujīvasyaiva saṃbodhyatvāt | kiṃca
śarīraśarīriṇorabhedavādinaḥ kiṃ pratibandhakaṃ tattvamasītyatraiva jīvabrahmaikyabodhe | kiṃca niravayavacidrūpasya jīvasyāntaḥpraveśāsaṃbhavāttadantaryāmitvaṃ brahmaṇo na saṃgacchate | pradeśavatyeva padārthāntarapraveśasaṃbhavāt | antaryāmitve'pi na jīvaśarīratvaṃ brahmaṇaḥ | yathā na
maṇiśarīratvaṃ mālāsūtrasya | kiṃca tattvamasītyupadeśavākyaṃ | upadeśo
hyajñānanivṛttaye bhavati | nājñānaṃ brahmaṇi tvayābhyupagamyate yenāyamupadeśaḥ saphalīkriyeta | nāpi jīve bhāvarūpamajñānamaṅgīkriyate
nābhāvarūpamajñānaṃ | saṃbhavati jñānavati jñānābhāvāyogāt | nacotpannajñānavattvenābhāva upapādayituṃ śakyaḥ | nahi jñānarūpa ātmā
jñānāntaramapekṣeta viṣayaṃ prakāśayituṃ yathā na dīpo dīpantaram
yadi svarūpajñānasya dīpasya vā viṣayaprakāśanasāmarthyābhāvaḥ tarhi
tanna jñānaṃ nāpi dīpaḥ | kiṃcātmasamavetaṃ jñānaṃ jñānāntarasāpekṣaṃ