Vicaratrayi 80.4-2.4
Vicāratrayī 80.4-2.4
- Language
- Sanskrit
80.4-2.4
radaṇḍaviṣayeti bhagavadabhiprāyo veditavya | veṇūnā maunādisahitānāmeva lakṣaṇapraveśa iti cenna | 'na liṅga dharmakāraṇami'ti
tatraiva vacanāntarāt | 'yogārūḍhasya na daṇḍa na kamaṇḍalumi'tyādi
niṣedhavākyaikavākyācca | tathāca gītāyā 'naiṣkarmyasiddhiṃ paramā
sanyāsenādhigacchati' | naiṣkarmyasiddhimiti | 'anyatra dharmādanyatrādharmādanyatrāsmātkṛtākṛtādi'ti brahmalakṣaṇam | paramā brahmabhāvarūpām | ittha sanyāsaphalamabhidadhatā sanyāsasakṣaṇamukta—
'ya sannyāsamiti prāhuryoga ta viddhi pāṇḍava | nahyasanyastasakalpo yogī bhavati kaścane'ti | saṅkalpamūlaiṣaṇātyāga 'samantrako
vyāhṛtipūrva sasākṣika sanyāso brahmabhāvaprada iti ślokadvayasyārtha | evamuktalakṣaṇasanyāse sati | 'ārurukṣormuneryoga karma
kāraṇamucyate | yogārūḍhasya tasyaiva śama kāraṇamucyate |' iti
tasya muneḥ saṃnyāsino'pi liṅgadhāraṇakālamaryādoktā yogārohaṇāntaṃ | tadanantaraṃ yogārohakarmaṇi prayuktāni śravaṇamananādīni
nāpekṣyante kutastarāṃ daṇḍādayaḥ kṛtakāryatvāt eṣa caturthīṃ bhūmimadhirūḍhaḥ | 'budho bālakavatkrīḍetkuśalo jaḍavaccaret | vadedunmattavadvidvān gocaryāṃ naigamaścaret' iti sthitiviṣayo bhavati | ataeva
'na daṇḍaṃ na kamaṇḍalumi'tyādiniṣedhacāritārthyaṃ | yogāroho nāma
brahmībhāvaḥ tacca siddhyati saṃnyāsāt kasmāt | aho bata jīvatvameṣaṇātrayamamatvaṃ tatyāgo brahmatvam | eṣa yogo yadā sidhyettadā
Linked texts (2)
- Southern recension — Sanskrit
- Critical edition (BORI, Bhīṣmaparvan 23–40) — Sanskrit