Pramāṇa · Search · About · API

Vicaratrayi 80.7.2

Vicāratrayī 80.7.2

Language
Sanskrit

80.7.2

tasmāddhidvi mahārāja vṛttaṃ brāhmaṇalakṣaṇami’ti | yuktamupanyastaṃ
etadeva vacanaṃ puraskṛtya rāmāvatārasamaye ekaḥ śūdrastapañcacāra
tenāparādhena kasyacidbrāhmaṇasya putro mṛtaḥ | adhunā tu tādṛśā
brāhmaṇā bahavo jātāstasmādevaiṣa mṛtyūtpātaḥ pleganāmā 1 kica
kimanena vacanena durvṛttatvaṃ niṣidhyate'thavā jātisvādhyāyaśrutāni
paryudasya vṛttamabhilakṣya brāhmaṇatvaṃ vidhīyate | ādye jātisvādhyāyaśrutasamānādhikaraṇaṃ sadvṛttamapekṣyate brāhmaṇatvāyati na tava manorathasiddhiḥ | dvitīye jātyādivyadhikaraṇaṃ vṛttaṃ varṇasaṃdarepi tasya
brāhmaṇatvāpattiḥ yadyabhīṣṭaṃ tadā parīkṣitaṃ tavaiva brāhmaṇatvaṃ | śrīrāmacandreṇa bhavatsaṃmataśūdrabrāhmaṇo hato vṛttasaṃpannopi | durvṛtto jātibrāhmaṇopi rāvaṇo hataḥ | kimatra nyāyyaṃ | ‘vṛttamanviṣyatāṃ
tāta rakṣobhiḥ kiṃ na paṭhyate | bahunā kimadhītena naṭasyeva durātmanaḥ |’ rakṣasā durvṛttena paṭhitaṃ vadhāya na paripanthi | śūdreṇādhītaṃ
tapaścaritaṃ ca tathā na pratibandhumīṣṭe vadhaṃ | kasmāt | tenādhītaṃ
śrutaṃ vāpi yaḥ kriyāmanutiṣṭhatīti dvayorvadhaheturupanyastaḥ| yanmākriyā varṇāśramaniṣṭhā'nyathādekāśramiṇo naṭaśūdrasyāśramāntarābhinayo'parādhaḥ | jātibrāhmaṇasyāpi rāvaṇasya parastrīkāmanādyaparādhaḥ | tasmādbhāvapi durhṛttau | ataeva 'kapālasthaṃ yathā toyaṃ
śvahṛtī ca yathā payaḥ| dūṣyaṃ syātsthānadoṣeṇa vṛttahīnaṃ tathā śrutam |'
jātiśūdratvamatikāmitvaṃ śvadṛtyaṃ ca sthānadoṣaḥ | iti nyāyyam
ito bahirdhāvanaṃ sarvataścamyataścatvaṃ | śāstraparādhīnatvaṃ yeṣāṃ viruddhaṃ