Pramāṇa · Search · About · API

Bhagavadgita 4.12.1

Tātparyabodhinī 4.12.1

Language
Sanskrit

4.12.1

natvevāhasamiti | ahaṃ tatpadārthaḥ paramātmā sarvajñaḥ sarvaśaktiḥsarvatantrasvatantraḥ parameśvaraḥ | jātu kadācinnāsamiti na, kiṃtu sarvadā āsameva | madasambhave jagatsṛṣṭyādyasaṃbhavāt | tathāhi 'janmādyasya yataḥ', 'yato vā imāni bhūtāni jāyante', 'yato jātāni bhuvanāni viśvā', 'sa aikṣata lokānnu sṛjā iti', 'sa imām̐llokānasṛjata' ityādiśrutibhirmatta eva jagadutpattiḥ śrāvyate, matta eva jagataḥ sthitiśca | 'yena jātāni jīvanti' 'vyaktāvyaktaṃ bharate viśvamīśaḥ', 'sa dādhāra pṛthivīṃ dyāmutemāṃ', 'bhīṣāsmādvātaḥ pavate', 'itareṇa tu jīvanti yasminnetāvupāśritau | tasmiṃllokāḥ śritāḥ sarve' ityādiśrutibhiḥ pratipādyate | 'yatprayantyabhisaṃviśanti', 'tathākṣarādvividhāḥ somya bhāvāḥ prajāyante tatra caivāpiyanti', 'yasminkṣetre saṃharatyeṣa devaḥ' ityādiśrutibhirmatta eva jagallayo'pi śrāvyate | yato madekakartṛkatvaṃ jagatsṛṣṭyādikriyāyāstato jagadutpattisthitilayādiṣvāgacchatsu satsu tadadhiṣṭhātṛtayā sadāhamāsameveti niruktaśrutibalāttriṣvapi kāleṣu matsadbhāvo niścetavya ityarthaḥ | etena meghataḍāgamasthityādīnāmādhāratayā sthitasyākāśasyeva prapañcatadutpattyādīnāmadhiṣṭhānatayā sthitasya tatpadārthasya svasvarūpato niṣkalatvena niṣkriyatvena ca prapañcataddharmatatkarmaleśasaṃbandharahitatvaṃ tadbhinnatvaṃ nityatvaṃ ca sūcitaṃ bhavati | nanu parameśvarasya svatantrasya kālatraye'pi tava sadbhāvo'stu, mama kathaṃ martyasya nityatvaṃ sidhyatītyata āha—na tvamiti | tvaṃ tvaṃpadalakṣyārthaśca jātu kadācinnāsīriti na, kiṃtvāsīreva |

Linked texts (1)