Pramāṇa · Search · About · API

Bhagavadgita 4.12.2

Tātparyabodhinī 4.12.2

Language
Sanskrit

4.12.2

atītānāgatadehotpattyādiṣu jāgradādiṣviva tvamasyeva | yathā jāgrati tiṣṭhata eva tava svapnasaṃbandhaḥ svapne tiṣṭhata eva suṣuptisaṃbandhaḥ, suṣuptau tiṣṭhata eva jāgratsaṃbandhastathā gatadehe tiṣṭhata evaitaddehasaṃbandha etaddehe tiṣṭhata eva bhāvidehasaṃbandho'ṅgīkartavyastvanyathā sukhaduḥkhādivaicitryāsaṃbhavātkarmavaicitryādeva tava sukhādivaicitryaṃ, tattastādṛgvidhakarmakartṛstavāstyeva dehāntareṣu sadbhāvastvanyathākṛtahānā'kṛtābhyāgamaprasaṅgāt | 'janmāntarakṛtaṃ karma bhuñjate jantavo'dhunā' iti, 'yatkarma kurute tadabhisaṃpadyate' ityādiśrutismṛtivirodhaprasaṅgācca pūrvakṛtasyādhunā adhunā kṛtasya karmaṇaḥ phalaṃ bhāvijanmansanubhunyeta | tathaiva śrūyate 'prāpyāntaṃ karmaṇastasya yatkiṃceha karotyayam | tasmāllokātpuneretyasmai lokāya karmaṇe ||' iti yatastato jāgradādyavasthāsviva gatadeheṣu bhāvideheṣvapi idānīmiva tava triṣvapi kāleṣu sadbhāvo'styevetyarthaḥ | etena tvaṃpadārthasyātmano dehendriyādibhyo bhinnatvaṃ nityatvaṃ ca sūcitaṃ bhavati | ime janādhipāśca nāsanniti na, kiṃtu tvaṃpadārthatvāviśeṣāttriṣu kāleṣvāsanneva | yathāhaṃ tathaivaite'pi nityasiddhasattvabhāvā ityarthaḥ | janādhipā ityavidyāvṛttibhedena bahuvacanaṃ natvātmabhedena | tadbhede pramāṇābhāvāt | nanvātmabhede pramāṇābhāva iti yaduktaṃ tadatisāhasaṃ, ātmatattve vicāryamāṇe tvātmaikatvaṃ na ghaṭate | pratyakṣādipramāṇavirodhāt | tathāhi |

Linked texts (1)