Pramāṇa · Search · About · API

Bhagavadgita 4.30

Tātparyabodhinī 4.30

Language
Sanskrit

4.30

dehīti | he bhārata ātmajñānasaṃpanna, sarve dehā upalabdhirathānatvenāsya santīti dehī sarvadehopādhimānayamātmā sarvasya brahmādistambāntasya prāṇijātasya dehe vadhyamāne'pi nityaṃ svayamavadhya eva bhavati | avikriyatvādātmā ghaṭeṣu naṣṭeṣu tatsthākāśavatsvayaṃ tu na naśyati yasmāttasmādātmano'naśvaratvavijñānāt ‘ta ime'vasthitā yuddhe prāṇāṃstyaktvā dhanāni ca’ ityuktarītyā bhīṣmādisarvabhūtāni śarīrāṇyete mriyante madīyā iti na tvaṃ śocitumarhasi | eteṣu hanyamāneṣvātmā na naśyatītyātmano nityatvavijñātā tvamātmānamuddiśya śokaṃ mohaṃ ca kartuṃ nārhasītyarthaḥ | atra deho naśyatīti mamāyamiti ca yasya dehaviṣayau śokamohau na stastasyāpratibaddhāparokṣavijñānavato viduṣaḥ ‘daivādhīne śarīre'sminguṇabhāvyena karmaṇā!’ iti nyāyena śarīrasya prārabdhādhīnatvāccharīrayātrārthamapi na kiṃcitkarma kartavyaṃ kimutāparamiti | siddhasya brahmavidaḥ sarvakarmasaṃnyāsa evādhikāra iti bhūtāni na tvaṃ śocitumarhasīti padena sūcitaṃ bhavati |
vedāvināśinamityatrāyamarthaḥ sphuṭaṃ nirūpitaḥ ‘sarvamidamahaṃ ca brahmaiva’ iti sarvasya brahmamātratvavijñānamātmaprasādajaṃ yasya tasya na kiṃcitkartavyamasti, tadanyasyāhaṃmametyādyabhimānavato mumukṣoḥ ‘brāhmaṇā vividiṣanti yajñena dānena’ ityādiśrutibalāccittaśuddhyarthaṃ vividiṣoḥ svadharmaḥ pūrvoktajñānasiddhyarthaṃ kartavya eveti bodhayitumidaṃ prakaraṇamārabhyata | tatrādāvarjunasyātmajñānābhāvamālakṣya taṃ svabhaktaṃ mumukṣuṃ kartavye svadharme pravartayitumidamāha śrībhagavān—

Linked texts (1)